Natuurjournaal 30 april 2026

Als je ze ziet vliegen wanneer je de laatste weken buiten wandelt, is er niets geks met je aan de hand. Het luchtruim direct boven ons is vergeven van de zweefvliegen. De strijd om voor ons onzichtbare territoria wordt boven onze hoofden beslecht. Zweefvliegen lijken misschien op bijen of wespen, maar ze kunnen niet steken. Het zijn vliegen, met één paar vleugels, in plaats van twee paar, zoals hun angeldragende voorbeelden. Het nabootsen van een wesp in kleur en gedrag schrikt natuurlijke vijanden af, een beproefde strategie in de natuur, die mimicry wordt genoemd. Tip: probeer eens een zweefvlieg op je hand te laten landen. Steek je hand of vinger uit en blijf stilstaan (negeer de verwonderde blikken van voorbijgangers). Misschien daalt het diertje af en gebruikt jou als uitkijkpost. Zo heb je de kans om hem wat beter te bekijken, want er zijn nogal wat soorten, waaronder de snorzweefvlieg.

Voor andere vliegende insecten die niet zijn wat ze lijken zoomen we kort in op de wolzwevers. Wolzwevers zijn tweevleugeligen (de groep vliegen en muggen), net als zweefvliegen. Ze vormen een diverse groep en in de Benelux komen bijna veertig soorten voor. De gewone wolzwever is hier heel algemeen en is nu veel te zien. De vlieg lijkt op een bruin hommeltje dat zijn (of haar) lange tong uitsteekt. Het vrouwtje van de gewone wolzwever parasiteert op zandbijen. Ze kuiert in de buurt van hun nestjes, niets aan de hand, ze lijkt de zanderige vloer een beetje aan te vegen met de borsteltjes aan haar achterlijfspunt. In werkelijkheid verzamelt ze zandkorreltjes. Als ze dan op een onbewaakt ogenblik haar achterlijf onder zich door kromt en een eitje wegschiet, een zandbijtunneltje in, plakken de korreltjes aan het natte eitje en camoufleren het. Haar larve komt eerder uit het ei dan het zandbijlarfje en eet eerst zijn voedselvoorraad op – en dan het bijenlarfje zelf.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Rutger Barendse, Saxifraga (leadfoto: snorzweefvlieg (Episyrphus balteatus); Richard Bartz