Natuurjournaal 10 mei 2026

Het is ongehoord, je eigen kinderen opeten. Toch komt het veel voor in de natuur, bij verscheidene diergroepen, zoals zoogdieren, insecten, vissen, kreeftachtigen en reptielen. In Nederland zijn er onder de zoogdieren bijvoorbeeld boommarters en wilde zwijnen die het doen, maar een van de meest bekende is misschien wel het konijn, omdat deze ook veel als huisdier wordt gehouden. Het opeten van eigen kroost kan voortkomen uit een stressreactie en ook min of meer per ongeluk gaan, zoals bij ernstige ondervoeding of onervarenheid van een moertje. Het is ook een manier om ‘verspilde’ energie aan een verzwakt jong terug te winnen. Een ouder heeft dan al door dat het jong het niet gaat overleven en dat het, cru als het klinkt, beter dienst doet als maaltijd. Zo kan het ouderdier die energie steken in de zorg voor eventuele broertjes en zusjes. Rest de vraag: wie brengt mama vandaag ontbijt op bed?

Onder veel (been)vissoorten komt kannibalisme voor. Bij driedoornige stekelbaarzen zijn het de mannetjes die hun broed opeten als er te weinig voedsel in de buurt is. Het is dan ook vaderlief die het nest vol eitjes bewaakt, ze vers, zuurstofrijk water toewuift met zijn vinnen en er al die tijd nauwelijks op uit kan gaan om voedsel te zoeken. En ja, dan gaan die pareltjes er toch steeds smakelijker uitzien, hoe hongeriger hij wordt. Ze liggen recht onder zijn neus. Door (een deel van) de eitjes op te eten, komt hij weer aan en verbetert zijn lichamelijke conditie, iets wat zijn algehele gezondheid ten goede komt en daarmee zijn kans op toekomstige voortplantingsmogelijkheden.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Mark Zekhuis, Saxifraga; Gilles San Martin