Natuurjournaal 13 juni 2026

Met de koelere temperaturen en meer neerslag van de afgelopen week is duidelijk te merken dat er dieren ten tonele verschijnen die van vochtige weersomstandigheden houden. Naaktslakken duiken overal op, ook op paden. Vele zijn al platgereden. Veel mensen geven daar niets om, vinden ze maar vies, en toegegeven: een plaag van naaktslakken in je (moes)tuin is ook echt geen pretje. Maar kijk toch eens een tijdje naar zo'n glibber. Zo kan je zien dat de grote opening aan de zijkant van de kop – bij onze inheemse soorten zit die opening rechts – in dit weer vast wijd open staat. Het is de ademopening: naaktslakken ademen door dat gat aan de zijkant van hun kop, niet door hun mond. De opening is verbonden met een soort longweefsel in de mantelholte. Land(naakt)slakken kunnen die opening afsluiten, dat doen ze bijvoorbeeld vaker als ze dreigen uit te drogen. In gesloten toestand is de locatie van het gaatje haast niet zichtbaar. Aan die opening kun je dus een beetje aflezen, hoe kiplekker ze zich voelen!

Het zijn de rupsen van stippelmotten die in het late voorjaar struiken en bomen – en bij voedselgebrek zelfs geparkeerde auto’s – volledig inpakken met een soort spinrag. Het is dus geen buitenaardse invasie die je ziet of een spinnen-ontmoetingsplek – het is een rupsennest. Als ze net uit hun eitjes kruipen, met honderden tegelijk, zijn de rupsen zo klein dat ze ín de boombladeren passen en gangen in het bladgroen kunnen vreten. De grotere rupsen zitten óp het blad en eten met z'n alle in korte tijd al het groen weg. Problematisch, want nu is zo’n enorme groep vetgemeste rupsen veel te goed zichtbaar voor roofdieren, zoals koolmezen en sluipwespen. Mezenkuikens worden vetgemest op die rupsen! Nu komen die spinselkunsten dus goed van pas. Het spinsel is zacht, maar ongelofelijk sterk. Niet honderd procent ondoordringbaar, maar hun natuurlijke vijanden raken liever niet verstrikt in die taaie troep. Het is net die extra barrière.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Rudmer Zwerver, Saxifraga (leadfoto: grote of rode wegslak (Arion rufus)); Karen Bosma