Natuurjournaal 15 augustus 2026

Nederland is een rijk wespenland met maar liefst zesduizend soorten. De grootste is de Europese hoornaar, die tot twee keer zo groot als een limonadewesp wordt, en wespjes als feeënvliegjes behoren tot de allerkleinste – die zijn vaak met het blote oog niet eens zichtbaar! Een wespensoort die je wel goed kan zien, ook in je tuin, is de koolzwarte metselspinnendoder. De vrouwtjes lopen ‘zenuwachtig’ over muurtjes en je plantenbakken, op zoek naar verstopte spinnen. Eenmaal gevonden vindt er een titanenstrijd plaats. Door haar behendigheid en snelheid weet de metselspinnendoder de spin uiteindelijk te steken en verlammen. Dan bijt ze alle acht poten af en sleept de verminkte spin naar haar nestje, dat ze van klei heeft gemaakt. De prooi is voedsel voor haar larve. 

Voor een echte wesp zal je deze spin niet snel uitmaken, maar het is natuurlijk goed te zien waarom de naam past. Door de tekening op het achterlijf is de wespspin met geen andere te verwarren. Het dient waarschijnlijk zowel als waarschuwing – eet mij niet op, ik ben gevaarlijk – lokmiddel én camouflage. De felle kleuren trekken insecten aan en de streping maakt de omtrek van de spin minder duidelijk tegen de achtergrond, zodat ze minder goed als spin te herkennen is voor insecten, zoals sprinkhanen. In augustus en september worden wespspinnen volwassen, nu is dus de tijd om ze te zoeken! Ze maken hun nest tussen hoog gras. Er zit altijd een soort zigzagpatroon in het wielweb, van iriserende zijde. Ook dat zou verschillende functies hebben, waaronder het lokken én het beter voelen spartelen van insecten.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Peter Meininger, Saxifraga (leadfoto: koolzwarte metselspinnendoders verzamelen klei voor hun nestjes met hun onderlip); Tom Heijnen, Saxifraga