Gewone zeehond

Aantal gewone zeehonden in Waddenzee daalt voor vijfde jaar op rij

Wageningen Marine Research
16-NOV-2026 - In 2026 werden voor het vijfde jaar op rij minder gewone zeehonden geteld in de internationale Waddenzee. Ook het aantal getelde pups daalde opnieuw. In totaal werden 8.819 pups geteld, 12 procent minder dan in 2025. Het totale aantal getelde gewone zeehonden daalde met 3 procent tot 23.154. In de Nederlandse Waddenzee was de afname groter: respectievelijk 17 procent en 6 procent.

De tellingen laten zien dat de aantallen gewone zeehonden sinds 2021 dalen, terwijl ze tussen 2012 en 2021 nauwelijks toenamen. Analyse van de monitoringgegevens op lange termijn geeft aan dat de populatie sinds 2021 met ongeveer 3 procent per jaar is afgenomen.

Verschillende factoren

"Bijzonder is dat het aantal pasgeboren pups dat we jaarlijks tellen relatief hoog blijft, ondanks de eerdere stagnatie en de huidige afname van het totale aantal zeehonden. Dat kan erop wijzen dat vooral de overleving van jonge dieren onder druk staat. Dit is een belangrijk verschil met de periode voor 2012, toen de populatie nog gestaag groeide. Toen werden er minder pups geteld. Onderzoek is nodig om te begrijpen wat er gaande is", zegt Sophie Brasseur, zeehondenonderzoeker bij Wageningen Marine Research en medeauteur van het rapport over het onderzoek.

Onderzoekers van de trilaterale Expert Group on Marine Mammals – bestaande uit specialisten en gebiedsbeheerders uit Denemarken, Duitsland en Nederland – zien momenteel geen aanwijzing dat de afname wordt veroorzaakt door massale sterfte of grootschalige verplaatsingen van zeehonden weg van de Waddenzee.

Als mogelijke verklaringen voor de veranderingen in de populatie worden verschillende factoren genoemd, waaronder veranderingen in voedselbeschikbaarheid, toenemende menselijke activiteiten in de Noordzee, competitie met andere zeezoogdiersoorten en veranderingen in het gedrag van zeehonden.

Beeld vanuit de lucht tijdens de tellingen van gewone zeehonden

Regionale verschillen

De daling van het aantal getelde pups in 2026 verschilde per Waddenzeeregio. Tijdens de voortplantingsperiode daalde het aantal getelde pups in Nederland met 17 procent tot 2.336, in Denemarken met 42 procent tot 424 en in Sleeswijk-Holstein met 12 procent tot 3.840. In Nedersaksen en Hamburg nam het aantal getelde pups daarentegen met 4 procent toe tot 2.219. Op Helgoland werden geen zeehondenpups waargenomen.

Ook tijdens de jaarlijkse ruiperiode in augustus waren er regionale verschillen. In Denemarken steeg het aantal getelde gewone zeehonden met 15 procent tot 1.987 en in Sleeswijk-Holstein met 2 procent tot 7.996. In Nedersaksen en Hamburg daalde het aantal met 11 procent tot 6.300 en in Nederland met 6 procent tot 6.821. Op Helgoland werden 50 gewone zeehonden geteld, tegenover 100 in 2025.

Langlopend monitoringsprogramma

De jaarlijkse zeehondentellingen in de Waddenzee worden gecoördineerd tussen Denemarken, Duitsland en Nederland. Ook de zeehonden op het nabijgelegen Helgoland worden meegeteld. De tellingen vinden plaats tijdens het voortplantingsseizoen in juni en de jaarlijkse rui in augustus, wanneer zeehonden zich verzamelen op zandbanken. Ze worden uitgevoerd in het kader van trilaterale afspraken over de Waddenzee en de overeenkomst onder de Conventie van Bonn (CMS). De tellingen van de grijze zeehonden vinden in de winter en het voorjaar plaats. De monitoringsresultaten worden onder andere gebruikt in het kader van de EU-Habitatrichtlijn. Dit langlopende monitoringsprogramma levert belangrijke informatie over de ontwikkeling van de zeehondenpopulatie en ondersteunt de bescherming van zeehonden in het UNESCO-Werelderfgoed Waddenzee.

Meer informatie

Tekst: Jessica Schop, Sophie Brasseur en Cecile Leuverink, Wageningen Marine Research
Beeld: Bart Vastenhouw, Saxifraga (leadfoto: gewone zeehond); Sophie Brasseur