Nature Today

De muurrouwzwever: een ongenode gast in bijenhotels

18-JUN-2013 - De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de achteruitgang van wilde bijen. Eén van de initiatieven om het tij te keren is het aanleggen van zogenaamde bijenhotels; blokken hout met geboorde gaten of bundels van korte stengels riet. Deze vormen een kunstmatige nestgelegenheid voor onder andere behangers- en metselbijen, maar natuurlijk ook hun nestparasieten. De muurrouwzwever is zo’n parasiet en laat zich vooral nu zien.
Deel deze pagina

Bericht uitgegeven door EIS-Nederland op [publicatiedatum]

De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor de achteruitgang van wilde bijen. Eén van de initiatieven om het tij te keren is het aanleggen van zogenaamde bijenhotels; blokken hout met geboorde gaten of bundels van korte stengels riet. Deze vormen een kunstmatige nestgelegenheid voor onder andere behangers- en metselbijen, maar natuurlijk ook hun nestparasieten. De muurrouwzwever is zo’n parasiet en laat zich vooral nu zien.

Muurrouwzwever in typische deltavliegerhouding (foto: Cor Zonneveld)De Muurrouwzwever (Anthrax anthrax) is één van de twintig soorten wolzwevers die in Nederland voorkomen. Alle soorten zijn parasieten op eieren of larven van andere insecten, uiteenlopend van sprinkhanen en vlinderrupsen tot bijen en wespen. Verreweg de meeste soorten parasiteren op deze laatste groepen, zo ook de Muurrouwzwever.
Het is een opvallende soort met donkere vleugels en een compleet zwart lichaam met, alleen bij verse exemplaren, helderwitte vlekjes. De dieren zitten meestal op muren met de vleugels half gespreid als een deltavlieger.

De soort wordt opvallend vaak in steden waargenomen, met name op zonbeschenen muren en schuttingen. Hij parasiteert op metselbijen en metselwespen, die in gaatjes in muren, houten palen en schuttingen nestelen. Het vrouwtje deponeert een eitje in het nest van deze bijen en wespen voordat het nest afgesloten wordt. De larve van de Muurrouwzwever voedt zich met de larve van de gastheer. De meeste wolzwevers zijn warmteminnend en dat is misschien de verklaring dat deze soort relatief veel in stedelijke omgeving wordt waargenomen.

Muurrouwzever op zoek naar nesten van metselbijen of –wespen (foto: Pieter van Breugel)

De Muurrouwzwever is een typische zomersoort en juni is de periode waarin de dieren tevoorschijn komen uit de nesten van vorig jaar. Bij het zien van zo’n vers uitgekomen, en dus nog niet uitgekleurd exemplaar, levert een korte zoektocht meestal de oude poppenhuid op die nog een klein stukje uit de nestingang steekt, zoals zichtbaar in de onderste foto.

Vers uitgeslopen Muurrouwzwever, de lege poppenhuid steekt uit het gat rechts van de vlieg (foto: Pieter van Breugel)Interessante vraag is natuurlijk of de toename aan bijenhotels ook een toename betekent voor de Muurrouwzwever. Om die reden zijn we op zoek naar waarnemingen. Nederlandse gegevens kunnen worden doorgegeven via Telmee of Waarneming.nl. In België kan je terecht op www.waarnemingen.be. Op de informatiepagina staan tips over de herkenning (inclusief foto), gelijkende soorten en biotoop.

Tekst: John T. Smit, EIS-Nederland
Foto’s: Pieter van Breugel & Cor Zonneveld

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen