Nature Today

Aantal wilde dieren wereldwijd drastisch afgenomen

Wereld Natuur Fonds
31-OKT-2016 - Door grootschalig verlies van natuur zijn wilde dierenpopulaties op aarde sinds 1970 gemiddeld met 58 procent geslonken. De afname is een direct gevolg van menselijke activiteiten. Daardoor ligt de oplossing binnen handbereik. Ingrijpende keuzes voor een duurzame landbouw die de natuur niet langer schaadt, het consumeren van duurzaam voedsel en de overstap naar groene energie kunnen het tij keren.
Deel deze pagina

Dat staat in het nieuwe Living Planet Report van het Wereld Natuur Fonds (WNF) dat recent is verschenen. WNF publiceert het rapport elke twee jaar om de staat van aarde en de mate waarin de mens beslag legt op de natuurlijke rijkdommen in beeld te brengen. Deze elfde editie laat zien dat de mens de allesbepalende factor op aarde is geworden. Als het wereldwijde natuurverlies in het huidige tempo doorgaat kan de omvang van populaties zoogdieren, vogels, vissen, reptielen en amfibieën in 2020 met gemiddeld 67 procent zijn afgenomen.

Schrikbarend tempo

“De afname van wilde dieren gaat in een schrikbarend hoog tempo’’, zegt Kirsten Schuijt, directeur van WNF. ,,We dreigen niet alleen orang-oetans, olifanten en neushoorns kwijt te raken, veel meer soorten staan onder druk. Dit verlies raakt op den duur ook onszelf, als de natuur ons niet meer voldoende voedsel, schone lucht en schoon water kan leveren. Gelukkig weten we wat de oplossing is: duurzame voedselproductie en groene energie. We kunnen de wereld voeden en van energie voorzien zonder natuur te vernietigen. Het is nu een kwestie van doen.’’

Voedselproductie

De huidige voedselproductie is een van de grootste bedreigingen van biodiversiteit. Zo zijn leefgebieden van dieren veel kleiner geworden door ontbossing voor landbouwgrond. In Zuid-Amerika heeft sojateelt geleid tot grootschalige vernietiging van bos en savanne. Soja is een hoofdbestanddeel van veevoer en wordt in grote hoeveelheden naar Nederland geëxporteerd als grondstof voor de intensieve veehouderij. In Indonesië wordt regenwoud, leefgebied van de orang-oetan, platgebrand voor palmolieplantages. Palmolie zit in veel van de Nederlandse supermarktproducten: van bakolie tot margarine, van snoepgoed tot kant-en-klaar maaltijden en van wasmiddelen tot shampoo. En in Nederland is door de intensieve landbouw het aantal weidevogels, zoals de grutto en de veldleeuwerik, tureluur en scholekster hard achteruit gegaan.

Stuwdammen

Dieren in en rond rivieren, delta’s en moerassen krijgen wereldwijd de grootste klappen. De omvang van populaties zoetwaterdieren is tussen 1970 en 2012, het laatste jaar met voldoende onderzoeksgegevens, met gemiddeld 81 procent gedaald. Vissen, vogels en iconische dieren als rivierdolfijnen hebben het zwaar door de bouw van stuwdammen voor energie en irrigatie van landbouwgewassen, vervuiling en zware visserij. In oceanen vermindert het leven vooral door overbevissing en bijvangsten. Verder zorgen klimaatverandering en stroperij voor afname van wilde dieren.

De haringhaai: in de Noordwest-Atlantische Oceaan (Canada/Verenigde Staten) is de populatie in veertig jaar gedecimeerd met 77 tot 88 procent als gevolg van overbevissing. Er zijn maatregelen genomen voor herstel

Comeback diersoorten

Het rapport laat ook zien dat het vergroten en verbinden van beschermde gebieden werkt. Zo is het aantal reuzenpanda’s toegenomen dankzij jarenlange inzet van de Chinese overheid en hulp van WNF. En in Europa is de comeback van de lynx opmerkelijk. Het roofdier was door jacht en ontbossing bijna verdwenen, maar keert op tal van plekken terug door bescherming en herintroductie. In Nederland zijn de herintroductie van de bever en de otter voorbeelden van succesvolle natuurbescherming én maatregelen om het oppervlaktewater schoner te krijgen.

,,Dit zijn fantastische voorbeelden dat natuurbescherming echt werkt’’, zegt Schuijt. ,,Dat is hoopvol, maar niet meer genoeg om het verlies van dieren te stoppen. We moeten verder kijken dan beschermde natuurgebieden en de oorzaken aanpakken die wereldwijd leiden tot verlies van biodiversiteit.’’

Tekst: Wereld Natuur Fonds
Foto's: Bart Vastenhouw, Saxifraga (leadfoto: wilde zwanen. In Europa was de wilde zwaan door excessieve jacht eind 19de en begin 20ste eeuw vrijwel uitgestorven. Betere bescherming heeft ervoor gezorgd dat het aantal zwanen in met name Noordwest-Europa, waaronder Nederland, sterk is toegenomen. Tussen 1974 en 2002 werd een stijging van 119 procent gemeten); Doug Perrine, WWF

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen