Limosa limosa. Grutto

Algemene Rekenkamer: aanpak bescherming weidevogels werkt niet

Vogelbescherming Nederland
15-DEC-2021 - Vandaag presenteerde de Algemene Rekenkamer haar rapport over het weidevogelbeleid in Nederland. De harde conclusie: de aanpak van de overheid werkt niet. Sinds 2001 is het bedrag dat aan agrarisch natuurbeheer is besteed verachtvoudigd; in dezelfde periode is de gruttostand echter gehalveerd. Vogelbescherming hoopt dat de nieuwe regering wel een effectief weidevogelbeleid gaat voeren.
Deel deze pagina

Het rapport van de Algemene Rekenkamer concludeert dat het geld niet doelmatig wordt ingezet, dat er te weinig sturing is op effectief beheer, dat er te weinig boeren daadwerkelijk goed weidevogelbeheer uitvoeren en dat er daardoor een onbalans is tussen inzet en resultaat.

Vogelbescherming deelt deze conclusie: de oppervlakte grasland met effectief beheer voor weidevogels is te klein en er zijn te veel maatregelen die geen bijdrage leveren aan herstel van de weidevogelstand. Zo zijn er relatief veel boeren die aan zogeheten legselbeheer doen, maar dit is een maatregel die onvoldoende oplevert.

Tureluurkuiken

Inbreukprocedure

Vogelbescherming Nederland heeft de Europese Commissie in 2016 en opnieuw in 2021 verzocht om een inbreukprocedure tegen Nederland te starten vanwege het niet nakomen van de verplichtingen uit de Vogelrichtlijn ten aanzien van de weidevogels. Het rapport van de Algemene Rekenkamer bevestigt dat dit nog steeds het geval is, omdat het ineffectieve subsidiestelsel de basis vormt voor de weidevogelbescherming in Nederland. Het stelsel levert niet de vereiste resultaten op, omdat alles geschiedt op basis van vrijwilligheid en de overheid boeren onvoldoende in staat stelt te kiezen voor de maatregelen die het best werken. Bovendien worden er helemaal geen beschermingsmaatregelen getroffen in het grootste gedeelte van kansrijke gebieden voor de grutto.

Beleid kan en moet anders

Het beleid kan anders en het is al jaren bekend welk beheer wel werkt en wat er moet gebeuren: investeer in grotere gebieden, met gemotiveerde boeren en met een samenhangende, gebiedsgerichte aanpak die veel verder gaat dan het huidige agrarisch natuurbeheer. Daarbij is het cruciaal dat er veel meer graslanden blijvend optimaal voor weidevogels worden ingericht en beheerd: kruidenrijke graslanden met een hoge waterstand waar laat in het jaar wordt gemaaid.

Kievitsjong

Aanvalsplan Grutto

Het particuliere initiatief Aanvalsplan Grutto is een voorbeeld van hoe het zou kunnen werken, zij het op nog steeds een te kleine oppervlakte om de gewenste populatie van 40.000 broedparen grutto’s te realiseren. Het ministerie van LNV heeft geld beschikbaar gesteld, maar er is dus werkelijke  omslag in het beleid voor agrarisch natuurbeheer nodig om die populatie te realiseren. Vogelbescherming hoopt dat het nieuwe kabinet deze handschoen oppakt.

Tekst: Vogelbescherming Nederland
Foto's: Piet Munsterman, Saxifraga; Jelger Herder; Harvey van Diek