Natuurjournaal 22 december 2025

Melkwitte prutjes of trosjes op dode bladeren in vochtig gras zouden weleens plasmodia van groot kalkschuim kunnen zijn, je kunt ze nu tegenkomen. Groot kalkschuim is een soort slijmzwam. Slijmzwammen zijn totaal andere organismen dan ‘gewone’ zwammen. Een groot deel van het leven van de slijmzwammen speelt zich ondergronds af als eencelligen, maar als de omstandigheden gunstig worden om zich voort te planten komen al die eencellige kalkschuimpjes bovengronds samen en vormen een klont waarin de sporen worden gevormd, het plasmodium. Het bijzondere aan dat plasmodium is dat het langzaam maar zeker kruipt over het substraat waar hij op groeit, op zoek naar bacteriën en ander voedsel. Zo verandert het ‘kussen’ steeds van vorm.

Heggen, of hagen, maak je het liefst met stekelige planten, zoals meidoorn en sleedoorn. Dan houd je mensen en dieren binnen – of buiten, het is maar net wat je wilt. In de meeste heggen staan de planten dicht op elkaar, zodat er in de loop van de tijd een redelijk ondoordringbaar geheel ontstaat. Maar je kan nog een stap verder gaan en er vlechtheggen van maken. Vlechtheggen zijn een eeuwenoud gebruik, reeds bekend uit de Romeinse tijd, om een haag echt ondoordringbaar te maken. Het maken van vlechtheggen doe je in het najaar en de winter, dan zie je tenminste wat je doet. De planten moeten wel al flink dik zijn, dat werkt het beste. Ze worden dan, laag bij de grond, voor meer dan driekwart ingezaagd of ingekapt en opzij gelegd, alles door elkaar heen. Zo ontstaat een dicht netwerk van takken waar geen doorkomen meer aan is, al duurt dat nog even. Het is geen gezicht als het net gebeurd is, maar binnen enkele jaren zie je er niets meer van. Robuuster dan dit kan je een heg niet maken. Echt winterwerk!

Tekst en beeld: Karen Bosma, Nature Today; Mike Hirschler, IVN Deventer