Natuurjournaal 27 januari 2026

Het ziet er feestelijk uit, maar wat zijn het? Het lijkt op trossen eitjes en is in werkelijkheid een slijmzwam. Slijmzwammen, het zit ook al in de naam, lijken op paddenstoelen, maar ze zijn van een heel andere orde. Het zijn eencellige organismen die in de grond leven en die af en toe, als de omstandigheden gunstig zijn en de levensfase om voortplanting vraagt, boven de grond komen en samenklonteren tot een zogeheten plasmodium. Pas dan worden ze voor ons zichtbaar. Magie! Het troskalknetje doet dat ook en deze dooiergele trossen zijn het resultaat. In januari zitten we in de piek van de waarnemingen, dus zoek eens op dood hout in het bos. De bolletjes (sporangiën) zitten vol sporen. De geeloranje zijn onrijp – rijpe sporenbolletjes zien eruit als lichtgrijze pompoms. Op het oppervlak van de sporangia zie je een mozaïek van witte kalkstukjes, die de verder broze wand verstevigen. Ook in de 'draadjes' zit kalk.

Omdat een roerdomp zich doorgaans weinig verroert tussen het riet, zie je hem makkelijk over het hoofd. Bij verstoring nemen roerdompen de karakteristieke paalhouding aan: nek gestrekt en snavel omhoog. Bij een briesje bewegen ze nog wat mee met de rietpluimen. Als het in de winter streng vriest, is de kans op een waarneming wat groter. Roerdompen zijn dan geneigd hun rietmoerasje te verlaten en zoeken open water op om daar vis te vangen. Als je geluk hebt, kun je ze dan urenlang observeren, zoals de maker van deze schitterende actiefoto die er getuige van was dat een roerdomp zijn nagels in de ijslaag op het water prikte tijdens het jagen, blijkbaar om maar geen bevroren tenen op te lopen!

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Hans Adema; Arie de Knijff, Saxifraga