Natuurjournaal 14 maart 2026

In maart roert ook de levendbarende hagedis weer zijn staart: veel van deze reptielen worden wakker uit hun winterslaap en beginnen op zonnige dagen warme plekjes op de zandgronden op te zoeken. Dat zijn dan vooral de volwassen mannetjes, die vanaf februari kunnen worden waargenomen. De vrouwtjes slapen nog even door, tot in april. De mannetjes zijn tegen die tijd helemaal klaar om ze te bespringen. Levendbarende hagedissen zijn langslapers, de volwassen dieren hebben al vanaf september hun winterverblijven opgezocht. De jonge exemplaren die vorig jaar zijn geboren moesten nog even aanpoten (eten) om goed de winter door te komen. Daarom zijn zij wat later in winterslaap gegaan, rond oktober of zelfs in november.

Kaasjeskruidroest overwintert in Nederland goed op stokroos, ook een kaasjeskruidachtige plant. Niet alleen op de bladeren, maar ook op de ondergrondse knoppen. Dus zelfs als er een strenge winter is geweest en bovengrondse delen van de stokroos zijn afgestorven, steekt de hardnekkige kaasjeskruidroest toch weer de kop op. De schimmel komt van oorsprong uit Zuid-Amerika en verspreidde zich in de tweede helft van de negentiende eeuw over de hele wereld. Het is, zoals zoveel plantenziekten, waarschijnlijk in Nederland terechtgekomen in plantenmateriaal vanuit andere streken. Kaasjeskruidroest is te herkennen aan kussenvormige, bleekrode tot roodbruine puistjes aan de onderzijde van de bladeren en op de stengels. Je kan in de weer gaan met schimmeldodende middelen, maar het beste is nog wel om je stokrozen een zonnige, droge plek te geven en na de bloei de pokdalige bladeren te verwijderen.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Jelger Herder; Aukje Gjaltema, Waarneming.nl