Natuurjournaal 20 juli 2026

In 2009 werd het kaasjeskruiddikkopje voor het eerst in 56 jaar weer in Nederland waargenomen, in Zuid-Limburg. De vlindersoort profiteerde van de opwarming en was zijn areaal flink aan het uitbreiden. Inmiddels zijn er ook in Zeeland populaties ontstaan – daar werden de eerste exemplaren in 2018 gezien. Je kan de rupsen vrijwel het hele jaar door vinden, alleen als volgroeide rups brengen ze de winter in de strooisellaag door. De vlinders vliegen in twee, soms drie generaties. De eerste vliegt tussen april en juni en we zitten nu midden in de tweede generatie. Als het najaar warm is, vliegt er een derde generatie van eind augustus tot eind september.

De waardplanten van het kaasjeskruiddikkopje zijn inderdaad verschillende soorten kaasjeskruid en heemst, die ook tot de kaasjeskruidfamilie behoort. De vrouwtjes zetten hun eitjes bij voorkeur af op jonge planten. Daarom kan het zo zijn dat vrouwtjes van de tweede of derde generatie andere waardplanten kiezen dan vrouwtjes van het eerste uur. Groot kaasjeskruid bloeit in de zomer en het najaar met opvallend paarsroze bloemen. Wanneer je die goed bekijkt, zie je een gezamenlijk kenmerk van bloemen van de planten in de kaasjeskruidfamilie: een vijftallige kroon en kelk én drie kleinere bijkelkslippen.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Kars Veling, De Vlinderstichting; Jan van der Straaten, Saxifraga