Natuurjournaal 22 juli 2026

Vrijwel overal in Nederland is op natte plekken wolfspoot te vinden. Deze plant uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) heeft de kenmerkende tegenoverstaande bladeren op een vierkante stengel. Aan alleen deze bladeren is wolfspoot al goed te herkennen. De bladeren zijn langwerpig eivormig, eindigend in een spitse top en naar onderen toe steeds dieper, zaagachtig ingesneden. Op dit moment is wolfspoot ook in bloei te vinden. In de bladoksels staan veel kleine, witte bloemen in schijnkransen. Dat zijn geen echte kransen, maar omdat de bloemstelen zo dicht op elkaar staan lijkt het alsof ze precies in een krans om de stengel heen staan. Als je goed naar de bloemen kijkt, zie je op de middelste slip van de onderlip rode en paarse punten aan de binnenkant. De helmknoppen zijn eveneens paarsachtig gekleurd. Onder ideale omstandigheden kunnen wolfspootplanten wel een meter hoog worden en groeien er vertakkingen aan de stengel.

Naast wolfspoot zijn er ook wolfsklauwen. De wolfsklauwfamilie (Lycopodiaceae) kent in Nederland vijf geslachten met elk één soort. Deze kunnen zowel in het land als in het water wortelen. De bladeren zijn naald- of schubvormig en staan dicht op elkaar op de stengel. Een van deze soorten is de moeraswolfsklauw. Deze soort was in Nederland algemeen op de hogere zandgronden en in de duinen ten noorden van Bergen in Noord-Holland, maar is in de tweede helft van de vorige eeuw sterk achteruitgegaan door standplaatsvernietiging, onder andere het uitblijven van traditioneel heidebeheer, en stikstofneerslag, waardoor mogelijk de mycorrhiza (samenleving) met bodemschimmels is verstoord. Door het herstel van het traditionele heidebeheer en mogelijk de reductie van luchtverontreiniging heeft de moeraswolfsklauw zich inmiddels goed kunnen herstellen.

Tekst: Marco Wind, Nature Today
Beeld: Jan Tijhuis, Waarneming.nl; Cora de Groot en Ruud Versijde, Waarneming.nl