Natuurjournaal 2 september 2026

Arenden zijn indrukwekkende vogels. De zeearend, bijvoorbeeld, wordt niet voor niets ook wel de ‘vliegende deur’ genoemd. Deze naam dankt de zeearend aan zijn formaat. In vlucht bedraagt de spanwijdte van de uitgestrekte vleugels maar liefst 180 tot 244 centimeter, echt de lengte van een deur dus. Sinds 2006 broedt de zeearend weer in Nederland, en vorig jaar waren er 45 broedparen. Broeden doen zeearenden met name in de Biesbosch, de Oostvaardersplassen en het Lauwersmeer. Zeearenden eten vooral vis dat van vlak onder het wateroppervlak wordt gevangen. Ze eten ook watervogels, zoals eenden, koeten en jonge ganzen, en in mindere mate zoogdieren als haas. Verder eten ze ook wel aas, vooral als er in de winter ijs ligt. Als je op zoek bent naar een zeearend is het goed om op panikerende watervogels te letten. Dit kan duiden op de aanwezigheid van een zeearend.

Een andere arend die sinds korte tijd, 2016, in Nederland broedt, is de visarend. Deze vogel, met een spanwijdte van 145 tot 176 centimeter, doet zijn naam eer aan en eet alleen maar vis, dat wel wordt gevangen met een stootduik in het water. Vorig jaar waren er 11 visarendbroedparen in Nederland, maar vaker wordt de visarend gezien op doortrek van broedgebieden in Scandinavië naar zuidelijker oorden in Sub-Sahara-Afrika en vice versa. Op dit moment, in augustus en september, zijn visarenden bezig met hun najaarstrek. Als er een oostenwind is, worden ze richting Nederland gestuwd. Ze kunnen, afhankelijk van of de wind meezit, enkele weken op één plek verblijven.

Naast deze twee schaars in Nederland broedende arenden zijn er ook zomergasten, zoals de slangenarend, die tegenwoordig elk jaar in de zomer in Nederland te gast is. De slangenarend is met een spanwijdte van 175 tot 195 centimeter bijna anderhalf keer zo groot als een buizerd. Plekken die ze vaak aan doen in de zomer zijn het Fochteloërveen, Dwingelderveld en de Veluwe. Hier foerageren ze met name op slangen, maar ook wel op hagedissen, kevers en af en toe zoogdieren, amfibieën en vogels. Verder wordt er zo nu en dan een echt zeldzame dwaalgast gezien. Zo is er vorige week waarschijnlijk, het moet nog bevestigd worden door het CDNA (de Commissie Dwaalgasten Nederlandse Avifauna), een steppearend waargenomen. Het blijft dus altijd goed opletten geblazen.

Tekst: Marco Wind, Nature Today
Beeld: Hans Dekker, Saxifraga; Harvey van Diek; Bart Vastenhouw, Saxifraga; Jannes van Hoek, Waarneming.nl