Natuurjournaal 23 september 2026

Ondanks dat het nu echt herfst is, met vandaag het begin van de astronomische herfst dit jaar, is het nazomers weer deze week. Dat nodigt uit om naar buiten te gaan, en dan zijn er nog enkele vlindersoorten tegen te komen. Naast de gele en oranje luzernevlinder en de citroenvlinder, is ook het bont zandoogje nog te zien. Deze vlinder is met zijn donkerbruine vleugels en crèmekleurige vlekken onmiskenbaar. Verder zitten er op de voorvleugel één en op de achtervleugel drie tot vier zwarte oogvlekken. Bont zandoogjes vliegen nog tot eind oktober. Ze zijn in Nederland algemeen en komen voor in verschillende bostypen, maar ook in tuinen en in kruidenrijke beekdalen. Mannelijke bont zandoogjes zijn territoriaal en reageren op alles wat ze zien. Donkere mannetjes kunnen langer en meer patrouillevluchten door hun territorium maken dan lichter gekleurde mannetjes, omdat donkere mannetjes sneller opwarmen in de zon en aangezien ze warmte verliezen als ze door de schaduw vliegen, kunnen ze meer vliegen als ze sneller opwarmen. Lichtere mannetjes zullen daarom vaker vanuit een uitkijkpost hun territorium in de gaten houden.

Een andere vlindersoort die eveneens tot eind oktober vliegt, is de kleine vuurvlinder. De voorvleugels van deze kleine vlindersoort zijn oranje met onregelmatig geplaatste bruinzwarte vlekken en een donkerbruine rand. De achtervleugels zijn van boven bruin met een oranje band, en van onderen bruingrijs met kleine vlekjes en een dunnere oranje band aan het uiteinde. De kleine vuurvlinder komt in Nederland wijdverspreid voor in tuinen, bermen, kruidenrijke graslanden en dijken, en op de heide. Er zijn meer dan honderd plantensoorten die de kleine vuurvlinder voor nectar bezoekt.

Tekst: Marco Wind, Nature Today
Beeld: Kars Veling; Eva Riemeijer