Natuurjournaal 25 september 2026

Het is herfst en paddenstoelen steken meer en meer de kop op. Een kleine paddenstoel die met meerdere bij elkaar voorkomt, is de zeer algemene zwerminktzwam. Ze doen wat sprookjesachtig aan en hebben de toepasselijke, Engelse naam 'fairy inkcap'. Zwerminktzwammen leven op het rottende hout van meerdere soorten loofhout of op de grond bij dode bomen. Heb je een loepje bij je, dan kun je de haartjes op het oppervlak van de hoed zien. De witte steel is lang en glad. Kijk nog eens wat beter naar zo'n bundel om ertussen misschien wel de hierop gelijkende, maar zeldzamere dwergfranjehoed te ontdekken. Die komt ook in van die groepjes voor en vaak samen met zwerminktzwammen.

Bruine winterjuffers sluipen in de nazomer uit en zullen, samen met de noordse winterjuffer, als enige twee Europese libellensoorten als imago overwinteren. Bruine winterjuffers worden daardoor stokoud: wel een maand of tien! Het voordeel van overwinteren als imago is dat ze in het vroege voorjaar al meteen klaar zijn om te paren en eitjes af te zetten. De piekvliegtijd van de overwinteraars is in april en mei. De larven die uit de eitjes komen, brengen een aantal maanden onder water door om in de nazomer als adult weg te vliegen. De piekvliegtijd van die verse exemplaren is in augustus en we zijn nu al even over die top heen. Als het kouder wordt, gaan ze overwinteringsplekken opzoeken, die ver weg van water kunnen zijn.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Karen Bosma; Kars Veling