Natuurjournaal 4 oktober 2026

De najaarstrek is voor vogels volop bezig. Allerlei vogelsoorten die noordelijker broeden, komen zo vanaf september deze kant op. Sommige blijven hier even rondhangen en trekken verder zuidelijk, voor andere is Nederland de overwinteringsplek. Een prachtige bosvogel die je met veel geluk zou kunnen zien of horen is de notenkraker. Het mooie is dat notenkrakers niet zo schichtig zijn als veel andere vogels, omdat ze geen mensen gewend zijn. Daarvan zien ze er niet veel in hun leefgebieden in Siberië en Scandinavië. In de wintermaanden zoeken ze vooral hazelnoten. Sparrenbossen met hazelaars zijn een favoriet biotoop, maar er zou er ook zomaar een in een tuin of park kunnen opduiken. Toegegeven, vaak is een gemelde ‘notenkraker’ in werkelijkheid een spreeuw in winterkleed. Maar... je weet maar nooit.

Het smelleken is de kleinste valkensoort van Europa. De roofvogel verlaat de broedgebieden in Noord-Europa in september en oktober en is in ons land dan een schaarse doortrekker. Smellekens gaan hun prooien achterna, die ook verder zuidelijk gaan overwinteren. Denk aan sneeuwgors en graspieper. Tijdens het jagen vliegen ze laag over het open landschap om hun prooien te verrassen. Uitgekookt als ze zijn, houden ze ook weleens de veel grotere blauwe kiekendieven in de gaten. Daar schrikken zangvogels van en zo kan het smelleken de aanval inzetten.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Hans Dekker, Saxifraga; Harvey van Diek