Paddenstoelen laten zich minder zien tijdens de Paddenstoelentuintelling 2026

De gewone zwavelkop is net als vorig jaar de grote winnaar. Met 1102 getelde vruchtlichamen staat deze soort opnieuw bovenaan. Op de tweede plaats staat het gewoon elfenbankje met 496 vruchtlichamen, gevolgd door de weidekringzwam met 327 vruchtlichamen. Daarmee ziet de top 3 er anders uit dan vorig jaar, toen de gazonvlekplaat en de russula op de tweede en derde plaats stonden.

Opvallend is dat dit jaar twee van de drie meest waargenomen paddenstoelen op dood hout groeien: de gewone zwavelkop en het gewoon elfenbankje. In sommige tuinen stonden ze zelfs op dezelfde stobbe! De weidekringzwam heeft een andere groeiplaats en komt vooral voor in grasvelden, waaronder ook gazons. Dit laat zien dat zowel dood hout als grasvelden en gazons veelvuldig voorkomen in de tuinen. Dit is niet alleen goed voor de paddenstoelen, maar ook voor tal van insecten.

Droogte mogelijk spelbreker

Dit jaar zijn er aanzienlijk minder vruchtlichamen geteld dan vorig jaar. Ook wanneer we rekening houden met het aantal deelnemers, zien we een duidelijke afname. Vorig jaar werden gemiddeld 38 vruchtlichamen per deelnemer geteld, tegenover gemiddeld twintig dit jaar. Dat is een afname van bijna 48 procent. Mogelijk hebben de warme en droge weersomstandigheden hieraan bijgedragen. Paddenstoelen hebben voldoende vocht nodig om vruchtlichamen te vormen. Door langdurige droogte kunnen er minder vruchtlichamen boven de grond verschijnen.

De weersomstandigheden voorafgaand aan het telweekend verschilden van vorig jaar. Begin oktober 2025 viel er al flink wat regen, waarna het vaak bewolkt en vochtig bleef. De temperatuur lag toen aanmerkelijk lager dan dezelfde periode dit jaar. Dat kan gunstige omstandigheden hebben opgeleverd voor de vorming van vruchtlichamen. Dit jaar begon oktober juist warm met in de eerste zeven dagen een maximumtemperatuur van boven de 20 graden. Verder was het zonnig en zeer droog. Pas enkele dagen voor de telling viel er weer regen. Voor sommige paddenstoelensoorten kwam die neerslag mogelijk te laat om tijdens het telweekend al vruchtlichamen te hebben. De weersomstandigheden kunnen daarmee een belangrijke rol hebben gespeeld bij het lagere aantal getelde paddenstoelen per deelnemer.

Bijzondere paddenstoelen in de tuin

Dit jaar werden er ook bijzondere paddenstoelen gezien in de tuinen. In een tuin in Hilversum werden drie vruchtlichamen van de bijzondere inktviszwam gevonden. Deze soort leeft van dood organisch materiaal. Ook werden er verschillende soorten wasplaten gevonden, waaronder de grauwe wasplaat en de hooilandwasplaat. Wasplaten zijn de juwelen onder de paddenstoelen. Ze hebben vaak tientallen jaren bodemrust en goed beheer nodig om te kunnen groeien. Als je deze paddenstoelen tegenkomt in je tuin, dan is dat heel bijzonder!

Tekst: Ronald Morsink, Paddenstoelenonderzoek Nederland
Beeld: Canva, Ronald Morsink; Sheilas; Jan Westveen