Natuurjournaal 12 november 2026

Honderden tot duizenden exemplaren op één boom: voor de lindenspitskop is het in ons land vaste prik als het kouder wordt. De van oorsprong in Zuid-Europa voorkomende wantsensoort overwintert als imago of nimf, maar kan daarbij wel wat hulp van zijn vele vriendjes gebruiken. Door hutjemutje bij elkaar te kruipen op een boomstam komen ze de koude periode door. De boom die ze uitzoeken is vaak een winterlinde (Tilia cordata). In 2007 werden er voor het eerst lindenspitskoppen in ons land gemeld in een boomkwekerij op kweekmateriaal van de winterlinde afkomstig uit Bologna, Italië. De daaropvolgende waarneming dateert uit 2016, maar inmiddels rukt de wants duidelijk op.

Waterspitsmuizen blijven het hele jaar door actief, ze houden geen winterslaap. Sterker nog: ze slapen doorgaans niet langer dan een uur. Ze wisselen perioden van activiteit af met rustpauzes en zoeken de hele dag en nacht door voedsel. Voor hun rustplekken maken ze zelf nesten of ze gebruiken plekken die door andere dieren zijn aangelegd. In de winter van 2017 werd een waterspitsmuis in een kunstmatig aangelegde winterverblijfput voor ringslangen aangetroffen op het schiereiland Marken. Dat lijkt een nogal riskante plek voor een zoogdiertje, in het hol van – in dit geval – de slang. Maar het gevaar valt mee. Ringslangen kunnen alleen prooien vangen en verteren als het warm genoeg is. Bovendien vangen ze het liefst kikkers, padden en salamanders. Aan zoogdieren, zoals een waterspitsmuis, zitten nogal wat haken en ogen in de vorm van tanden en klauwen, dus die laten de niet-giftige slangen liever links liggen.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Jolien Morren-van der Aa, Waarneming.nl; Rudmer Zwerver, Saxifraga