Eerste wereldwijde overzicht van eilandbijen: ruim 1.700 soorten komen alleen op eilanden voor
Naturalis Biodiversity CenterWie gek is op bijen én eilanden, kan het beste naar het Middellandse Zeegebied afreizen. Op eilanden als Sicilië en Cyprus vind je namelijk de hoogste bijendiversiteit ter wereld. Echte bijenkenners komen aan hun trekken op grote tropische eilanden als Hawaï en Madagaskar, waar unieke soorten leven die nergens anders ter wereld voorkomen.
Een internationaal team van onderzoekers heeft het eerste wereldwijde overzicht van bijen op eilanden gepubliceerd. De onderzoekers brachten meer dan 600.000 waarnemingen van bijen op 305 eilanden samen. Hieruit blijkt dat ongeveer een op de vijf voor de wetenschap bekende bijensoorten op eilanden leeft. Dat terwijl eilanden slechts zo’n zes procent van het landoppervlak op aarde beslaan. Meer dan 1.700 soorten komen zelfs alleen op eilanden voor. De resultaten zijn deze week gepubliceerd in Nature.

Natuurbehoud
De studie is ook een duidelijke oproep om bijen beter te beschermen. "We hebben nu een nulmeting waarmee we de dynamiek van eilandbijen kunnen onderzoeken: hoe komen ze op een eiland terecht, hoe ontwikkelen ze nieuwe soorten en hoe weten ze te overleven? Daarnaast helpt dit onderzoek ons om deze belangrijke bestuivers gericht te beschermen", zegt hoofdauteur Leon Marshall. Hij begon het onderzoek tijdens een Belgisch FRS-FNRS-postdocproject aan de Université libre de Bruxelles (ULB) en is inmiddels onderzoeker bij Naturalis Biodiversity Center in Leiden.
Laatste auteur Nicolas Vereecken van de ULB voegt daaraan toe dat de inzichten ook waardevol zijn voor bijen op het vasteland: "Onze bevindingen zetten ons aan het denken over 'archipels' op het vasteland, waar versnipperde natuurgebieden feitelijk eilanden vormen voor bijen en andere dieren. Als we begrijpen hoe oppervlakte, isolatie en verbindingen tussen gebieden deze land-archipels beïnvloeden, kunnen we bestuivers beter beschermen in landschappen die door de mens zijn veranderd."
Belang van burgerwetenschap
Tot slot benadrukken de onderzoekers het grote belang van foto's die door burgerwetenschappers en natuurliefhebbers worden gemaakt. Platforms als iNaturalist en ObsIdentify zijn van grote waarde voor de wetenschap. John Ascher van de National University of Singapore, wiens wereldwijde database van type exemplaren de basis legde voor het onderzoek, licht toe: "Sommige eilanden worden zelden of nooit bezocht door gespecialiseerde bijenonderzoekers. Gelukkig zijn veel bijensoorten heel herkenbaar. Daardoor kunnen we veel bijen betrouwbaar vanaf een foto op naam brengen. Zo konden we zien hoe behangersbijen en andere soorten zich op afgelegen eilanden vestigen en hoe zeldzame soorten, zoals de Hawaïaanse maskerbijen, die in de VS op de lijst van bedreigde diersoorten staan, standhouden."
Meer informatie
- Lees hier de wetenschappelijk publicatie in Nature: Global patterns and drivers of bee richness and endemism on islands.
Tekst: Naturalis Biodiversity Center; National University of Singapore; Université libre de Bruxelles
Beeld: Nicolas J. Vereecken (leadfoto; Megachile pluto (vrouwtje) - specimen uit collectie Naturalis Biodiversity Center); Kay Van Damme
