Nature Today

Records kleuren broedseizoen Grauwe klauwier

Stichting Bargerveen
3-OKT-2013 - Voor het eerst sinds jaren is de Nederlandse populatie Grauwe klauwier afgenomen, als gevolg van magere broedresultaten in 2011 en 2012. Gelukkig is de populatie robuuster dan een jaar of vijftien geleden en kan deze een stootje verdragen. Het broedseizoen 2013 kwam wat laat op gang, maar verliep daarna goed. Gezien het aantal fitte jongen dat het nest verliet, wordt komend jaar geen verdere afname verwacht. Een paar opvallende records kleuren dit ‘gedegen’ broedseizoen van de Negendoder.
Deel deze pagina

Bericht uitgegeven door Stichting Bargerveen [land] op [publicatiedatum]

Voor het eerst sinds jaren is de Nederlandse populatie Grauwe klauwier afgenomen, als gevolg van magere broedresultaten in 2011 en 2012. Gelukkig is de populatie robuuster dan een jaar of vijftien geleden en kan deze een stootje verdragen. Het broedseizoen 2013 kwam wat laat op gang, maar verliep daarna goed. Gezien het aantal fitte jongen dat het nest verliet, wordt komend jaar geen verdere afname verwacht. Een paar opvallende records kleuren dit ‘gedegen’ broedseizoen van de Negendoder.

Vrouwtje Grauwe klauwier (foto: Harvey van Diek)Met een broedsucces van gemiddeld 3,0 uitgevlogen jongen per paar en een vrij goede conditie van de nestjongen kende de Grauwe klauwier een prima broedseizoen. Zo’n seizoen was welkom, nadat in 2011 en 2012 zowel het aantal als de conditie van de nestjongen onder de maat was. Twee jaar op rij keerde hooguit tien procent van de jongen terug in de populatie. Dit leidde voor het eerst sinds jaren tot een afname van de landelijke populatie van naar schatting tien tot twintig procent. Hoewel het broedseizoen wat laat op gang kwam door het koele begin van de zomer was het broedsucces over de hele zomer gezien prima. Voor 2014 wordt dan ook geen verdere achteruitgang verwacht.

10-legsel
Nest van Grauwe klauwier met tien eieren van twee verschillende vrouwtjes (foto: Rob Voesten)Enkele opvallende records kleurden dit gedegen broedseizoen. Waar Grauwe klauwieren normaliter vijf of zes eieren leggen, ontdekte Stef Waasdorp begin juni een nest in het Horstveen bij Amen (Drenthe) met maar liefst tien eieren. Deze bleken door twee vrouwtjes in hetzelfde nest gelegd. Nog opmerkelijker was dat beide vrouwtjes samen (boven op elkaar!) de eieren bebroedden. Ondanks deze gezamenlijke inspanning kwam slechts één ei uit. Op 2 juli werd dit jong nog waargenomen met 2 alarmerende vrouwtjes en een alarmerend mannetje in de buurt. Dit fenomeen is eenmaal eerder in Nederland waargenomen: in 2009 werden in het Fochtelooërveen negen eieren in een nest gelegd door twee verschillende vrouwtjes. Van dit nest kwam destijds geen enkel ei uit. Waarschijnlijk is het voor klauwieren simpelweg onmogelijk om zo veel eieren tegelijk warm te houden.

Meer records
Eerder meldden we al dat een mannetje van 8 jaar oud terugkeerde in het Bargerveen; de oudst Grauwe klauwier ooit in Nederland gezien en voor zover bekend één van de oudste van de wereld. Helaas was dit mannetje tot driemaal toe niet succesvol bij het broeden en keerde onverrichterzake terug naar Afrika. Daarnaast werd het afstandsrecord dit jaar verbroken door een vrouwtje dat in 2012 in het Drentse Elp uit het ei kroop en in 2013 opdook in het Haaksbergerveen. Hemelsbreed verplaatste dit vrouwtje zich 83 kilometer, waar de meeste klauwieren hooguit een paar kilometer van hun geboorteplek broeden.

Dwergeieren
Dwergeieren van de Grauwe klauwier (foto: Marten Geertsma)Een klauwierenvrouwtje in het Bargerveen blijkt een (waarschijnlijk genetische) afwijking te hebben, waardoor zij alleen dwergeieren kan leggen. Zowel in 2012 als in 2013 heeft dit vrouwtje in twee opeenvolgende nesten zeer kleine eitjes gelegd zonder dooier, die daardoor niet levensvatbaar zijn. Het vrouwtje bleef vier weken op de eieren broeden, die normaal gesproken na twee weken al uitkomen. Een nest met dwergeieren dat in 2011 op ongeveer dezelfde locatie is aangetroffen, is vrijwel zeker van hetzelfde vrouwtje. Elk jaar had dit vrouwtje een andere partner, waardoor uitgesloten kan worden dat de genen van de man de dwergeieren veroorzaken.

Jubileumactie ‘Steun Natuurbericht.nl en win!’
Natuurbericht.nl bestaat vijf jaar en we publiceren binnenkort ons vierduizendste bericht! Voor het schrijven van de berichten zijn de betrokken biologen deels afhankelijk van donaties. Om het aantal donaties te verhogen verloten we in het kader van dit jubileum een groot aantal prijzen.

Als u voor 14 oktober 20 euro of meer doneert maakt u kans op één van de drie gesigneerde boeken 'De Grauwe Klauwier' van de KNNV uitgeverij, beschikbaar gesteld door Stichting Bargerveen.

Wint u niet, dan doet u bij de volgende trekking automatisch mee voor de volgende prijs. Doneert u nog eens 20 euro of een veelvoud hiervan, dan wordt de kans op een prijs vergroot. Kijk hier voor meer informatie over de Jubileumactie en hier hoe u kunt doneren.

Tekst: Marijn Nijssen, Stef Waasdorp en Marten Geertsma, Stichting Bargerveen
Foto's: Harvey van Diek, Sovon Vogelonderzoek Nederland; Rob Voesten; Marten Geertsma, Stichting Bargerveen

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen