Nature Today

Basisschoolkinderen en leraren herkennen vogels veel beter na oefening

De Natuurkalender, Wageningen University
27-JAN-2017 - Dinsdag gingen alle 140 kinderen van Basisschool De Vlinderboom in Ede onder begeleiding van bioloog Arnold van Vliet van Wageningen University de vogels in de schoolomgeving tellen in het kader van de Nationale Tuinvogeltelling. Vorige week hebben ze 30 soorten geoefend. Door de oefening maakten ze een vogelquiz gemiddeld 17 procent beter dan drie jaar geleden, toen ze niet van tevoren oefenden.

Komend weekend is de Nationale Tuinvogeltelling die wordt georganiseerd door Vogelbescherming Nederland. Scholen kunnen voor die tijd al hun telling uitvoeren. CNS Basisschool De Vlinderboom in Ede doet dit jaar voor de vierde keer op rij mee met alle groepen (6 klassen). Elke groep ging drie kwartier naar buiten om te tellen tijdens een kleine wandeling. Elk kind werd gevraagd om op te schrijven welke vogelsoorten het zag en hoeveel exemplaren het van deze soort tegelijkertijd zag. Aan het eind van de telling werd per groep bepaald wat het maximum aantal individuen per soort was.

Kinderen van Groep 2, de Konijnen, tellen de vogels

Vogelquiz

In het eerste jaar van deelname, januari 2014, werd met alle kinderen en leraren tegelijkertijd in de centrale hal een vogelquiz gedaan met behulp van stemkastjes. Hiermee konden we goed bepalen hoe goed de kennis van vogels is die ze in de directe omgeving tegen kunnen komen, zoals de pimpelmees en de huismus. Met de stemkastjes konden we ook bepalen in welke groep de leerlingen zaten. De leraren en de paar aanwezige ouders vormden een eigen groep. Voor de quiz werd niet geoefend.
Afgelopen vrijdag deden we de quiz nog een keer. Dit keer kregen de kinderen in de dagen voor de quiz van 30 vogelsoorten de afbeelding en de naam te zien. Het aantal keren dat ze de vogels oefenden, varieerde per groep. In de onderstaande grafiek is mooi te zien hoezeer de oefening geholpen heeft bij het herkennen van vogels. Gemiddeld maakten de kinderen dit jaar de quiz 17% beter dan drie jaar geleden. 90% van alle kinderen kon de pimpelmees herkennen.

Arnold van Vliet leidt de vogelquiz. Alle kinderen beantwoorden de vragen op het scherm via hun stemkastje

Gemiddeld percentage goede antwoorden per groep voor 11 vragen in 2014 (blauw) en 2017 (rood)

Aantal vogelsoorten

De afgelopen drie jaar werden tijdens de vogeltelling achtereenvolgens 21, 26 en 20 verschillende vogelsoorten in de omgeving van de school waargenomen. Dit jaar is de teller uitgekomen op 23 verschillende vogelsoorten. De omgeving van de school is zeer gevarieerd met een klein parkje, een grote vijver, een geluidswal volledig begroeid met allerlei vruchtenrijke struiken en uiteenlopende volwassen boomsoorten. Een deel van de vijver was niet dichtgevroren waardoor er veel te zien was met 47 kokmeeuwen, 23 wilde eenden, drie aalscholvers, vijf meerkoeten, drie waterhoentjes en als klap op de vuurpijl een ijsvogel die een mooie show opvoerde voor de ogen van de laatste groep die ging tellen. Twee weken geleden werden vlak bij school nog Europese kanaries waargenomen. Deze werden tijdens de telling niet gespot, maar twee dagen later zaten ze er weer.

Tekst: Arnold van Vliet, De Natuurkalender, Wageningen University
Foto's: Arnold van Vliet; Maartje van Walsem; CNS Basisschool De Vlinderboom