Nature Today

Buxusmot slaat toe!

De Vlinderstichting
18-SEP-2017 - Iedereen die ten zuiden van de lijn Alkmaar-Winterswijk buxus in de tuin heeft staan, kent de buxusmot inmiddels, een prachtig gekleurde micronachtvlinder. Dit jaar is de soort explosief toegenomen en zijn veel buxusstruikjes geëindigd in de groencontainer. Net tien jaar na de eerste melding is hij in een groot deel van het land massaal aanwezig.
Deel deze pagina

De buxusmot komt af op licht, zoals hier een gewone en bruine vorm op de buitenlampIn 2006 werd in Duitsland de eerste buxusmot (Cydalima perspectalis) voor Europa gemeld. Waarschijnlijk was deze meegekomen met een zending buxus vanuit Japan. In het volgende jaar, 2007, waren er ook twee vondsten in Nederland, in het westelijk rivierengebied bij Sleeuwijk. In 2008 waren er geen meldingen, maar in 2009 was hij uitgebreid rond Sleeuwijk en was er een waarneming in Losser, in Twente. In 2010 breidde de soort zich vanuit de eerste vestiging uit naar Hellevoetsluis en Spijkenisse in het westen en naar Geldermalsen in het oosten. Ook in Beek (Limburg) werd er een gezien. De jaren erna ontstond, naast de haard in het westelijk rivierengebied, ook een duidelijke concentratie in Midden-Limburg. Vanaf 2015 is er sprake van een sterke toename en worden grote delen van Zuid-Nederland bevolkt. In 2016 en 2017 ging deze trend versneld door en dit jaar zijn er meldingen uit bijna 900 verschillende kilometerhokken.

Verspreiding van de buxusmot in Nederland vanaf 2007

Buxushagen met een feromoonvalDe vlinder is een exoot en hoort thuis in oostelijk Azië. De rupsen brengen flink schade toe aan buxusstruikjes en vaak zien we dat struiken vrijwel helemaal worden kaal gevreten. Nu wil dat niet zeggen dat ze direct dood zijn, want het schijnt dat als je de aangetaste struiken helemaal terugsnoeit er nog weer hergroei optreedt. Maar als een struik jaar na jaar wordt opgepeuzeld, zal dat niet meer werken. Veel mensen geven het dan ook op en vervangen de buxus door een struik die minder gevoelig is voor kaalvraat, zoals de liguster. Ook zijn er mensen die heel systematisch de rupsen en eventueel poppen uit de struiken verwijderen en zo vervolgschade klein houden. Daarnaast zijn er feromoonvallen in de handel. Hierin zit de specifieke sexlokstof van vrouwtjes die de mannetjes van de buxusmot aantrekt. Deze vliegen in de val en kunnen daar niet meer uit.

Aantal kilometerhokken in Nederland waar buxusmotten zijn gemeld vanaf 2007

Schade aan de buxus en als inzetje een rupsDeze methoden van bestrijding hebben weinig negatieve effecten op andere dieren in de buurt van de buxus en zijn dus veel beter dan het gebruik van gif, dat vaak niet specifiek werkt, maar alle rupsen en soms ook andere stadia doodt. Het is normaal dat een soort die nieuw verschijnt schade toebrengt, maar als het goed is zullen er natuurlijke vijanden komen die regulerend optreden. Zo zijn er al kauwen en eksters gezien die een feestmaal aanrichtten in een buxushaag en ook koolmezen hebben de rupsen en poppen ontdekt. Als deze ook komend voorjaar er hun jongen mee gaan voeren zullen er flink wat in de nestkastjes verdwijnen. We zullen de buxusmot niet meer kwijtraken, maar waarschijnlijk zal de schade de komende jaren wel minder worden.

Kijk voor meer informatie over de buxusmot en andere microvlinders op Microlepidoptera.nl.

Tekst en foto’s: Kars Veling, De Vlinderstichting
Kaart en grafiek: NDFF

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen