Bijen in Wilnis en Woerden gemiddeld een week later met wilgenstuifmeel

De Natuurkalender, Wageningen University
15-APR-2018 - Bijen in Wilnis kwamen dit jaar op 5 maart voor het eerst terug met het karakteristieke heldergele wilgenstuifmeel. Precies op het gemiddelde van de afgelopen 32 jaar. Bijen in Woerden werden pas op 3 april met wilgenstuifmeel gezien. Alleen in het late 2013 was het verschil tussen de twee locaties groter dan dit jaar.
Deel deze pagina

Lange waarnemingsreeksen van gebeurtenissen in de natuur zijn altijd fascinerend. Ze geven inzicht in hoe planten en dieren reageren op weersomstandigheden. Al jarenlang ontvangen we bij De Natuurkalender van de imkers W. Merkus uit Wilnis en T. Langerak uit Woerden de datum waarop hun bijen voor het eerst in het jaar terugkeren met stuifmeelklompjes van wilgen. De heer Langerak noteerde voor het eerst op 9 april 1979 het eerste wilgenstuifmeel in zijn bijenkast en de heer Merkus noteerde op 5 april 1986 de eerste waarneming. De reeksen zijn dus inmiddels respectievelijk 40 en 33 jaar lang.

Wilnis eerder dan Woerden

Hemelsbreed zijn de locaties iets meer dan tien kilometer van elkaar verwijderd. De lijnen lopen over het algemeen gelijk op (zie figuur hieronder). De waarnemingen in Wilnis zijn in bijna alle jaren eerder dan in Woerden. Ook dit jaar weer. Met 29 dagen eerder in Wilnis was Woerden bijna een maand later. Alleen in het koude jaar 2013 was het verschil met 32 dagen nog groter. Gemiddeld over de jaren is het verschil twee weken.

Waarneming van eerste bij met stuifmeelklompjes afkomstig van de wilg in Woerden en Wilnis sinds 1979

Temperatuur eerste drie maanden bepalend

De variatie tussen de jaren in de gemiddelde waarnemingsdatum wordt voor 75 procent verklaard door de gemiddelde temperatuur in de maanden januari tot en met maart (zie onderstaande figuur). Als de gemiddelde temperatuur in die drie maanden net boven het vriespunt ligt, dan ligt het gemiddelde rond eind maart of begin april. Bij een gemiddelde temperatuur van ruim 7 graden Celsius worden de bijen al rond 20 februari met wilgenstuifmeel gezien. Dit jaar ligt de gemiddelde waarnemingsdatum van 18 maart een week boven het gemiddelde. De koude februari en maart hebben de bloei van de wilg flink vertraagd.

Relatie tussen de gemiddelde temperatuur in de maanden januari tot en met maart en het moment waarop de eerste bij gezien is met wilgenstuifmeel in Wilnis en Woerden. De donkerrode stip is de waarneming in 2018

Tekst: Arnold van Vliet, De Natuurkalender, Wageningen University
Foto: Paul Busselen (leadfoto: bloeiende boswilg)

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen