Een kwartier langs de rivier

De Vlinderstichting
11-JUN-2020 - De rivierrombout is een vrij zeldzame libel die voorkomt bij alle grote rivieren in Nederland. De soort wordt echter niet vaak gezien. Libellenwaarnemers gaan liever kijken op plekken waar veel soorten bij elkaar te vinden zijn. Daardoor valt de rivierrombout buiten de boot en weten we niet goed of deze libel nu toe- of afneemt. Daarom gaan we kwartiertellingen doen op strandjes langs de rivieren.
Deel deze pagina

De huidjes kunnen gewoon ergens los op het strandje liggen, dus goed zoeken is belangrijk. Vandaar dat je er ook een kwartier over moet doen.De rivierrombout is terug van weggeweest. Sinds 1950 verdween de soort uit de Nederlandse rivieren doordat deze teveel vervuild waren. Na een grondige verbetering van de waterkwaliteit keerde de libel in 1996 terug en nu willen we graag weten hoe het gaat. Breidt de soort zich nog steeds uit sinds de herontdekking, of nemen de aantallen juist af door de opmars van exotische grondels in de rivieren? Om hier meer inzicht in te krijgen zijn alle waarnemingen uit het veld bijzonder waardevol. Daarom wordt dit jaar de Riviersluiptelling georganiseerd. Omdat de volwassen libellen moeilijk op te sporen zijn, kan de aanwezigheid van de rivierrombout het beste vastgesteld en gevolgd worden door te zoeken naar huidjes. Het uitsluipen gebeurt overal langs de oever van de rivier. De huidjes van de rivierrombout zijn ongeveer drie centimeter lang en zandkleurig. Ze worden het gemakkelijkst gevonden op de zandstrandjes tussen de kribben van de rivier. 

Hoe doe je mee?

Omdat de kans op verwarring met andere soorten heel klein is, hoef je geen libellenkenner te zijn om mee te kunnen doen met In een kwartier doorzoek je honderd meter van een rivierstrandje (onderaan een huidje)de Riviersluiptelling. Wel gelden enkele specifieke voorwaarden. Er moet precies een kwartier gezocht worden op een zandstrandje van honderd meter lengte. Bepaal voordat je gaat zoeken de te lopen afstand zo nauwkeurig mogelijk, bijvoorbeeld via een app die je looproute vastlegt of het uittellen van stappen. Het afzoeken van een zandstrandje kan het beste zigzaggend gebeuren, tussen ongeveer één meter van het water tot twee meter achter de vloedlijn. Zoek goed naar in het kale zand liggende huidjes. De huidjes zijn licht en waaien gemakkelijk weg. Kijk daarom extra goed in hoekjes waar weggewaaid strooisel terechtkomt. Hier kunnen meerdere huidjes bij elkaar liggen.

Ook nulwaarnemingen zijn belangrijk!

Heb je een kwartier gezocht, maar niets gevonden? Voer ook die telling in! Juist zo’n nulwaarneming is erg waardevol voor het kunnen berekenen van trends. Laat je dus niet ontmoedigen, maar bedenk dat het voor het onderzoek niet uitmaakt welk aantal huidjes je hebt aangetroffen! Kijk op Riviersluiptelling op de website van de Vlinderstichting om je telling in te voeren.

Los ook het knakaalmysterie op

Mogelijk vind je tijdens je zoektocht naar larvenhuidjes ook geknakte paling of andere aangespoelde vissen. Sportvisserij Nederland en RAVON ontvangen deze waarnemingen graag voor het onderzoek naar vissterfte in de rivieren. Je kan dit melden via Waarneming of Telmee. Indien mogelijk willen zij naast de locatie ook foto’s van de vis, met een meetlat/voorwerp ernaast voor schaal. Meer informatie over dit onderzoek is te lezen in dit natuurbericht

Tekst: Gerdien Bos, De Vlinderstichting & Martin Poot, CBS
Foto’s: Marijn Prins

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen?
Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen