Wat bomen doen voor de vrouwen in Burkina Faso

Vogelbescherming Nederland
3-AUG-2021 - De eerste bomen van het project Birds, Bees & Business zitten in de grond! Ze zijn vanaf begin dit jaar door de vrouwen uit Burkina Faso geplant. Daarmee is de herbebossing van het verdroogde Sheagebied in de Sahel echt begonnen. De nieuwe bomen moeten de biodiversiteit in het gebied herstellen. En dat is goed voor de shea-oogst. De komende paar jaar worden er in totaal 440.000 bomen geplant.
Deel deze pagina

Neem de witte acacia. Met zijn diepgegroefde schors, witte geurige bloesem en schaduwrijk bladerdek. Deze boom voedt het vee en de bodem en is een lieveling van vele vogelsoorten die juist in het shea-gebied overwinteren. En als drager van nectar voor de bij, is hij belangrijk voor een rijke shea-oogst. Binnen het project worden er 440.000 nieuwe bomen gekweekt in zogenaamde nurseries. Niet alleen de veelzijdige acacia, maar ook de Afrikaanse baobap, de peperwortelboom, de tamarinde en de neem. De vrouwen uit de streek, die zich doorgaans met de verwerking van sheaboter bezighouden, kregen een training om juist dit soort bomen te stekken en op te kweken. Ze leerden ook dat een diversiteit aan bomen meer bijen, meer bestuiving en dus ook meer sheanoten opbrengt. Met deze kennis kunnen ze ook na afloop van het project nieuwe bomen aanplanten.

Vrouw in Burkina Faso draagt sheanoten op haar hoofd

Mozaïek

Het doel van de aanplant? Het landschap zoals dat vroeger was in ere te herstellen. Niet omdat dat mooier is, maar vooral omdat zo’n mozaïeklandschap zoveel rijker, klimaatbestendiger en ecologisch duurzamer is. Om dit project tot een succes te maken, is de lokale bevolking van plan tot uitvoering betrokken. De focus ligt daarbij op de vrouwen van de shea, aangezien zij heel direct baat hebben bij de biodiversiteit in het landschap. Maar ook de lokale landbouwer profiteert van de soortenrijkdom en verbeterde bodemkwaliteit.

Gekraagde roodstaart

Kijken, leren, doen

De vrouwen uit Burkina Faso konden deelnemen aan verschillende trainingen, gericht op het herstel van de biodiversiteit in hun gebied. Hoe help je een boom groeien of hoe houd je bijen? Die bijen zijn uiteraard belangrijke bestuivers van onder andere de sheaboom, maar hebben nog een bijkomstig voordeel. De productie van honing en de was levert extra inkomsten op. En onze Hollandse trekvogels, zoals de gekraagde roodstaart en de zomertortel die de wintermaanden hier doorbrengen, profiteren daar ook van.

Bijenkasten Birds, Bees & Business in Burkina Faso

Composteren kun je leren

Meng (de afval van) gierst, maïs of rijst met koeienvlaaien en uitwerpselen van ander vee, gooi dat samen op een composthoop en je krijgt super voedzame biologische mest. Birds, Bees & Business regelde daarom een training composteren. Na een demonstratie gingen vrouwelijke cursisten met pikhouwelen, harken en zwarte plasticfolie aan de slag om hun eigen composthoop te maken. Met deze zelfgeproduceerde biologische mest kan het land bemest worden zonder kunstmest. Dat is niet alleen een verrijking voor de bodem, maar scheelt ook in de kosten. Win-win dus.

Slimmer koken

Birds, Bees & Business pakt het probleem van het landschap in de hele breedte aan. Zo verdwenen veel van de oorspronkelijke bomen – de acacia bijvoorbeeld – in de vuurtjes onder de sheakookpotten. Het planten van honderdduizenden nieuwe bomen heeft geen zin als deze manier van werken wordt gehandhaafd. Daarom werden de vrouwen ook getraind in het bouwen van houtbesparende kooktoestellen. Deze kooktoestellen gebruiken zestig procent minder brandhout ten opzichte van de traditionele manier van koken. Na een training stapten alvast circa 2.500 huishoudens over op deze nieuwe kooktoestellen. Dat scheelt brandhout, rookuitstoot en CO2-uitstoot en dat is weer beter voor de gezondheid van de vrouwen en het milieu. Zij kunnen het geleerde weer doorgeven aan anderen, zodat meer vrouwen hun voorbeeld gaan volgen.

Meer informatie

  • Meer lezen over het project Birds Bees and Business van Cordaid en Vogelbescherming Nederland? Kijk dan op Birdsbeesbusiness.nl.

Tekst: Vogelbescherming Nederland
Foto's: Lars Soerink; Ardjouma Sanou