Amazone

Meer dan 260.000 kilometer vrijstromende rivieren in gevaar door waterkrachtcentrales

Wereld Natuur Fonds
11-AUG-2021 - Een nieuw onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Global Sustainability stelt voor het eerst vast dat meer dan 260.000 kilometer vrijstromende rivieren gevaar lopen door plannen voor nieuwe waterkrachtcentrales. Iconische rivieren zoals de Amazone, Congo en Salween worden opgeknipt door deze ontwikkelingen.
Deel deze pagina

Dammen en stuwmeren zijn de belangrijkste oorzaken van het verlies van connectiviteit in rivieren over de hele wereld. En daarmee ook het verlies van de uiteenlopende voordelen die gezonde rivieren bieden voor mens en natuur. Terwijl wereldleiders zich voorbereiden op het World Hydropower Congress in september en op cruciale VN-klimaat- en biodiversiteitsconferenties de komende maanden, moeten er belangrijke afwegingen worden gemaakt tussen de ontwikkeling van waterkracht en het in stand houden van gezonde zoetwaterecosystemen.

Geen afzonderlijke problemen

"Als het gaat om de gezondheid van rivieren, klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit, kunnen we het ons niet langer veroorloven om deze als afzonderlijke problemen te beschouwen", zegt Michele Thieme van WWF-VS en hoofdauteur van het artikel. “Rivieren zijn nodig om de natuur en gemeenschappen gezond en veerkrachtig te houden, vooral in een opwarmende wereld, maar gezonde rivieren worden in veel delen van de wereld bedreigd door nieuwe waterkrachtcentrales.

Waterkracht kleine bijdrage aan tegengaan klimaatverandering

Uit de studie blijkt dat alle voorgestelde waterkrachtcentrales in vrijstromende rivieren samen minder dan twee procent van de hernieuwbare energie zouden opwekken die nodig is om in 2050 de wereldwijde temperatuurstijging onder de 1,5 graad Celsius te houden. Een kleine bijdrage met potentieel verwoestende gevolgen voor de resterende vrijstromende rivieren en de mensen en de natuur die van deze rivieren afhankelijk zijn.

Waterkrachtcentrale Bosnië en Herzegovina

Voordelen gezonde rivieren

Verbonden en gezonde rivieren leveren diverse voordelen op die vaak over het hoofd worden gezien: zoetwatervisbestanden die voedselzekerheid bieden voor honderden miljoenen mensen, aanvoer van sedimenten die de landbouw voeden en delta's boven de stijgende zeespiegels houden, en uiterwaarden die de gevolgen van overstromingen helpen verminderen. En rivieren herbergen een rijkdom aan biodiversiteit.

De onderzoekers stellen wetenschappelijk onderbouwde oplossingen voor om klimaatdoelen en energiedoelen te halen en tegelijkertijd vrijstromende rivieren en hun voordelen voor mens en natuur te behouden. Zoals inzetten op zonne- en windenergie, formele bescherming van belangrijke rivieren en waar mogelijk juist oude en ongebruikte dammen verwijderen om meer vrijstromende rivieren terug te brengen.

Meer informatie

Tekst: Sabine Bos, Wereld Natuur Fonds
Foto's: Brent Stirton, Getty Images (leadfoto: Amazone); Michel Gunther, WWF