Samenleven met grote zoogdieren in Nederland

Dit is de aanleiding voor de start van het onderzoeksproject WildlifeNL. Binnen dit project onderzoeken wetenschappers en maatschappelijke partners hoe mens en dier met elkaar kunnen samenleven in het Nederlandse landschap. PWN is onderdeel van het WildlifeNL-consortium en Nationaal Park Zuid-Kennemerland – dat onder andere door PWN wordt beheerd – is een van de twee Living Labs. Dit zijn proeftuinen waar het onderzoek plaatsvindt in een echte, alledaagse omgeving. Het tweede Living Lab is in KempenBroek.

Living Lab Zuid-Kennemerland

Het Nationaal Park Zuid-Kennemerland is een duingebied, omgeven door een veelal stedelijke omgeving. In de achtertuin van Haarlem en op nog geen half uurtje rijden van Amsterdam, ontvangt het gebied jaarlijks meer dan 3 miljoen bezoekers.

Veel van deze bezoekers geven aan dat het tegenkomen van grote zoogdieren in het gebied positief bijdraagt aan hun natuurbeleving. Sommige mensen komen zelfs speciaal om kans te maken om ze te zien! Anderzijds zorgt de aanwezigheid van grote zoogdieren soms ook voor negatieve interacties met de mens. Een voorbeeld zijn de wildaanrijdingen met damherten die plaatsvinden op de Zeeweg in Overveen, die het gebied doorsnijdt.

Onderzoek

De komende jaren gaan PhD-onderzoekers en studenten aan de slag met verschillende onderzoeksvragen in het gebied. De focus ligt op het beter begrijpen van het gedrag van mensen en grote zoogdieren en hun interacties. Zo observeren we bijvoorbeeld hoe grote grazers reageren op de aanwezigheid van mensen, maar ook hoe mensen zo’n ontmoeting ervaren. Hierbij zijn we geïnteresseerd in individuele interacties, maar bijvoorbeeld ook in de invloed van mensen op het dag-nachtritme en de ruimtelijke verspreiding van grote zoogdieren in het gebied.

Een van de doelen van het onderzoek is ook het testen van de inzet van technologie bij het bestuderen en het positief beïnvloeden van mens-dierinteracties. Denk aan de inzet van wildcamera’s en het gebruik van gps-halsbanden om meer te weten over hoe dieren het gebied gebruiken. Of de ontwikkeling van apps die informatie geven over de aanwezigheid van grote grazers en hoe je het beste met deze dieren om kunt gaan.

Oog voor de belangen van mens en dier

Naast ecologie en technologie, is er binnen WildlifeNL ook nadrukkelijk aandacht voor ethische, filosofische en communicatieve vraagstukken. Zo houden we onze communicatie en ons beleid tegen het licht van het idee van co-existentie en dat mensen en dieren samen een onderdeel vormen van een ecosysteem. En trainen we in het voeren van constructieve dialogen tussen partners met soms verschillende belangen.

Dit alles met als ultieme doel handvatten te vinden voor het conflict tussen samenlevende mensen en dieren in het Nederlandse landschap, met oog en ruimte voor elkaars belangen.

Meer informatie

• Bekijk de website van WildlifeNL.
• Luister de podcast ‘Samen Wild’.

Tekst en beeld: PWN (leadfoto: Schotse hooglander)