Groen in de stad krijgt steeds meer aandacht bij gemeenteraadsverkiezingen
Wageningen Environmental Research, Wageningen University & ResearchIn opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselkwaliteit en Natuur (LVVN) heeft Wageningen University & Research een analyse gemaakt van de verkiezingsprogramma’s van de 44 grootste gemeenten in Nederland. In totaal zijn 550 programma’s bekeken.
Groen neemt in de meeste programma’s een belangrijke plaats in. Gemiddeld 85 procent van de partijen geeft aan de hoeveelheid groen te willen uitbreiden, wat door de huidige bouwopgave een flinke uitdaging kan zijn. In 5 procent van de programma’s staat dat de hoeveelheid groen gelijk mag blijven, terwijl 10 procent van de programma’s geen specifiek doel over de hoeveelheid groen vermeldt. Verder geeft 72 procent van de partijen aan meer bomen te willen en wenst 5 procent het aantal bomen gelijk te houden.
Historische stijging
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, 2014, 2018 en 2022 is vergelijkbaar onderzoek uitgevoerd. Waar tussen 2010 en 2018 nog in 80 tot 85 procent van de programma’s aandacht werd besteed aan groen, steeg dit in 2022 naar ruim 88 procent en in 2026 zelfs naar 96 procent. Bij 28 van de 44 onderzochte gemeenten werd in álle onderzochte programma’s aandacht besteed aan groen.
Maatschappelijke waarde
Politieke partijen zien steeds vaker de maatschappelijke waarde van natuur: 84 procent van de programma’s benoemt het belang van groen voor sociale interactie, sport en spel. Daarnaast vindt 73 procent groen essentieel voor hittereductie en 70 procent voor de opvang en het vasthouden van regenwater. 58 procent van de partijen besteedt specifiek aandacht aan biodiversiteit.
Verschillen tussen partijen
In het onderzoek zijn de programma’s op 13 onderwerpen beoordeeld, zoals aandacht voor insecten of hittebestendigheid. Gemiddeld wordt per programma aan 6,56 onderwerpen aandacht besteed. De Partij voor de Dieren scoort het hoogst: in hun 33 geanalyseerde programma’s komen gemiddeld 11,21 onderwerpen aan bod. Ook GroenLinks-PvdA (inclusief losse fracties van GroenLinks en PvdA), Volt, D66, ChristenUnie, Bij1, DENK en de BBB scoren bovengemiddeld met 7 of meer onderwerpen.
In de middenmoot (4 tot 7 onderwerpen) bevinden zich SGP, SP, CDA, FVD, VVD en 50PLUS. De minste aandacht (minder dan 4 onderwerpen) gaat uit naar groen bij JA21, NSC, PVV en BVNL. Lokale partijen besteden gemiddeld aan 5 onderwerpen aandacht, al is de variatie binnen deze groep enorm.
De top tien gemeenten waar groen de meeste prioriteit krijgt, zijn Rotterdam, Breda, Deventer, Amsterdam, Zoetermeer, Amersfoort, Zwolle, Leiden, Utrecht en Nijmegen.
Meer informatie
- Bekijk de notitie 'Gemeenteraadsverkiezingen 2026: Lokale partijprogramma’s en groen in en om de stad' (pdf: 3 MB), of neem contact op met Jaap van Raffe of Joop Spijker.
Tekst: Wageningen Environmental Research
Beeld: Renee Notenbomer