Natuurjournaal 27 maart 2026

Zo opvallend als de sneeuwklokjes, krokussen, narcissen, zwarte elzen en wilgen bloeien, of hebben gebloeid, zo geniepig bloeien de iepen. Ook dit zijn vroege voorjaarsbloeiers. Als iepen in bloei staan, zijn de verschillende soorten die er in Nederland groeien gemakkelijker van elkaar te onderscheiden dan midden in de zomer. Iepen zijn, net als wilgen, naaktbloeiers: de bloeiwijzen verschijnen voordat het nieuwe blad zich ontwikkelt. Handig, want zo heeft de wind vrij spel om de bloemen te bestuiven – en wind hebben we genoeg in Nederland. We kennen drie inheemse iepensoorten, plus een veel voorkomende kruising. Ga bijvoorbeeld nu eens op zoek naar de fladderiep, die langs de waterkant of in bos staat en in Zuid-Limburg holle wegen siert. Alleen deze soort heeft duidelijk lange bloemstelen aan de verder onopvallende bloemetjes, al zijn ze van dichtbij allerliefst!

De ratelpopulier bloeit nu ook, en wel met hangende, gele katjes, die er wel een beetje uitzien als kattenstaarten. De vruchten, die later verspreid worden, hebben wollige, witte haren. Zij zorgen over een paar maanden voor ‘sneeuw’. Ook bij deze bomen komt het blad na de bloei. De bladstelen van de ratelpopulier zijn lang, meestal langer dan het blad zelf. Als je – zodra er blad aan de bomen zit – de bladsteel beter bekijkt, zie je dat deze zijdelings sterk afgeplat is. Met andere woorden: de steel is als het ware een kwartslag gedraaid. Kijk je van bovenaf naar het blad, dan zie je een heel dun steeltje, kijk je vanaf de zijkant, dan is de steel breder. Zo heeft de wind vrij spel op het blad – en dat maakt geluid. Daar komt de uitdrukking ‘trillen als een espenblad’ vandaan, want een andere naam voor ratelpopulier is esp.

Vandaag is het Nationale Boomverzorgingsdag, georganiseerd door het IPC. Bomen zijn belangrijk! 

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Frank Spikmans, Waarneming.nl; Jan Slaats, Waarneming.nl