Het kan! Het 7-vinkjes-project!

Wat als we nou álle boeren in Nederland 10 jaar lang 1000 euro per hectare betalen om de omslag naar natuurinclusieve en regeneratieve landbouw te maken? Dan kost dat maximaal 1,8 miljard euro, maar levert het vele miljarden euro’s op in vermeden zorg- en milieukosten. In 2025 is Urgenda gestart met twintig boeren om te laten zien dat het kan. De boeren krijgen 10 jaar de tijd om aan 7 vinkjes voor regeneratieve landbouw te gaan voldoen. Deze vinkjes dragen stuk voor stuk bij aan een mooi platteland, herstel van biodiversiteit en het behalen van maatschappelijke doelen.

 De 7 vinkjes

• De bodem is de basis: goede zorg voor de bodem met bijvoorbeeld vaste rijpaden, minder ploegen, inzet van groenbemesters en meer plantaardige diversiteit.
• Daarnaast ondersteunen we het bodemleven – en de ondergrondse én bovengrondse biodiversiteit – door te stoppen met fossiele kunstmest en brengen we de hoeveelheid chemische pesticiden terug naar bijna nul.
• Veel meer bomen op plekken waar dat kan. Want een landbouw met bomen is beter bestand tegen het veranderende klimaat en ook bomen dragen bij aan een gezonde bodem en ecosysteem.
• Op elke hectare wordt gewerkt aan landschapselementen die de bovengrondse biodiversiteit ondersteunen, zoals heggen, hagen, poelen, natuurlijke waterkanten, keverbanken en bloemenstroken. Deze beslaan 10 procent van de grond onder het bedrijf.
• Het aantal koeien per hectare wordt weer in balans gebracht met de hoeveelheid beschikbare grond. De koeien lopen buiten op gezonde oude of kruidenrijke graslanden.
• De koeien lopen drieduizend uur per jaar buiten waarmee de transitie naar een grasgevoerde bedrijfsvoering met minder krachtvoer wordt gestimuleerd. Dit draagt bij aan meer dierenwelzijn en gezondere dieren.
• Speciaal voor kleine bedrijven die éxtra veel bijdragen aan gezond voedsel en biodiversiteit is er een hogere vergoeding per hectare. Denk aan gemeenschapstuinen of voedselbossen.

Monitoring De Vlinderstichting

In dit project speelt De Vlinderstichting een grote rol: we gaan de bestuivers monitoren en de nachtvlindermonitoring coördineren. Het is namelijk ontzettend belangrijk dat de veranderingen op de bedrijven over de tijd goed worden bijgehouden. Zo kan duidelijk worden wat het effect is van een bedrijfstransitie naar een regeneratieve, natuurinclusieve bedrijfsvoering op de biodiversiteit.

De deelnemende boeren monitoren zelf de nachtvlinders en om de 2 jaar worden er transecten gelopen om de bestuivers te monitoren. De eerste bestuiverrondes zijn eind april van start gegaan en laten al meteen zien wat voor toegevoegde waarde goed beheer in het agrarisch gebied kan hebben: de eerste grashommels en moshommels zijn al waargenomen! Naast de monitoring wordt ook de ondergrondse biodiversiteit gemeten en worden de veranderingen in de bedrijfsvoering bijgehouden. Dit geeft een goed beeld van de veranderingen over de tijd op het bedrijf én op de natuur.

Meer informatie

• Kijk voor meer informatie en updates over dit project op de site van de 7 vinkjes of mail met vragen naar Miki de Brouwer van Urgenda of Koen Verhoogt van De Vlinderstichting.

Tekst: Miki de Brouwer, Urgenda en Koen Verhoogt, De Vlinderstichting
Beeld: Koen Verhoogt; Miki de Brouwer