Natuurjournaal 7 mei 2026

In het Nederlandse natuurbeheer wordt gebruikgemaakt van grote grazers om het dichtgroeien van open gebieden tegen te gaan. Iedereen kent wel de wisenten (Europese bizon), Schotse hooglanders, taurossen en konikpaarden, maar er wordt ook steeds meer de hulp ingeroepen van Exmoorpony’s. Exmoors zijn robuuste, taaie paardjes, die afstammen van het Europese wilde paard. Op plekken waar grote grazers worden ingezet, delen de Exmoors het terrein vaak met runderen. Zitten ze elkaar niet in de weg? Juist niet: hun voedselvoorkeur en terreingebruik is anders. Zo faciliteren paarden en runderen elkaar én ontstaat juist meer variatie in het landschap. Je kan er, mits je op de aangewezen paden in een natuurgebied blijft, gewoon langslopen. Soms ligt zo'n grote grazer op het verharde pad, want dat is lekker warm. Loop dan toch even met een wijde boog van het pad af of overweeg een andere route. Zo zitten ook wij elkaar niet in de weg.

In vergelijking met vijftig jaar geleden klopt de lente drie weken vroeger aan de deur. Door een zeer zachte en zonnige maartmaand kwamen dit jaar de bomen, zoals eiken en beuken, al vroeg in blad en andere in bloei – je ziet de boel bijna per dag dichtgroeien. Zo heeft ook de witte paardenkastanje zich alweer in de zo kenmerkende witte, rechtopstaande pluimen getooid. Het is als een kerstboom met witte kaarsjes, maar dan de lenteversie. Minder leuk is dat paardenkastanjes last van bloedingen kunnen hebben, de zogeheten bloedingsziekte of kastanjeziekte, veroorzaakt door een bacterie (Pseudomonas syringae pv. aesculi). Gaat een paardenkastanje bloeden – er komt veel vocht uit de schors – dan is deze ten dode opgeschreven. Zo moeten geregeld hele lanen ontdaan worden van de kastanjes.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Bob Luijks, Natuurportret; Tom Heijnen, Saxifraga