Wat het verleden van koraalriffen ons kan vertellen over hun toekomst

Na het afronden van zijn bachelor Geologie in Canada nam Mike een tussenjaar en vertrok naar Australië. Het was daar dat zijn interesse in koraalrif-ecosystemen werd gewekt: "Ze bestaan al zo lang en hebben al zoveel meegemaakt. Als we ze konden laten praten, zouden ze ons zoveel kunnen vertellen over wat er is gebeurd."

Hij verhuisde naar Engeland voor zijn master en besloot dat hij voor zijn volgende project wilde kijken of hij paleontologie kon combineren met de koraalriffen, waarvoor hij net de liefde had ontdekt. Dit bracht hem voor zijn promotieonderzoek uiteindelijk naar Naturalis, de Universiteit van Amsterdam en het 4D-REEF-programma.

De kwellingen van koraal

De Koraaldriehoek is een gebied op de grens tussen de Indische en de Grote Oceaan waar de dichtheid en diversiteit van koraalsoorten het hoogst is op aarde. Het is dan ook een belangrijke regio waar al veel onderzoek naar is gedaan. Toch is er vandaag de dag nog steeds een gat in de kennis over het verre verleden van deze ecosystemen. Het begrijpen van dit verleden is essentieel, aangezien dit gebied niet is vrijgesteld van wereldwijde milieuproblemen. Veranderingen in de zeespiegel hebben bijvoorbeeld een directe invloed op de groeisnelheid van het koraal. Met zijn onderzoek probeerde Mike te achterhalen hoe specifieke riffen op de continentale plaat van de Spermonde-archipel in Indonesië groeiden gedurende een periode van ongeveer 7000 jaar.

Deze eilanden, die door riffen zijn opgebouwd, vormen een belangrijke bron van inkomsten, visgronden, (eco)toerisme en voedsel voor veel lokale bewoners. "We hebben het letterlijk over miljoenen mensen die afhankelijk zijn van deze riffen." Het is daarom van groot belang om onderzoek te blijven doen naar deze riffen en hun verleden, zowel voor de toekomst van de biodiversiteit in de oceaan als voor de mensen die er direct van afhankelijk zijn.

Het verleden onthuld

"We namen aluminium buizen van zes meter lang en sloegen die in het rif. Omdat riffen min of meer verticaal groeien, laag voor laag, stelt ons dat in staat om die groeigeschiedenis vast te leggen", legt Mike uit. Zijn resultaten laten zien dat de koralen snel groeiden tussen 7000 en 6000 jaar geleden – een tijd waarin de zeespiegel ook snel steeg. Dit betekent dat de groei van koraalriffen direct wordt beïnvloed door dit fenomeen. "Dat was voor mij niet per se een verrassing, maar het is natuurlijk altijd fijn om dat bevestigd te zien", voegt Mike toe.

Optimisme met mate

Met de huidige stijgende zeespiegel klinkt dit nieuws hoopgevend voor de toekomst van deze koraalriffen. Toch pleit Mike voor voorzichtig optimisme: "Er is zeker hoop, maar we moeten niet stoppen met proberen de situatie te verbeteren, toch?", aldus Mike.

Meer informatie

• Proefschrift: Coral reef time machine: Holocene reef geomorphology and paleoecology of the Spermonde Archipelago.

Tekst: Amélie Fortuin, Naturalis Biodiversity Center
Beeld: Sinnigh Putra; Mike Hynes; Thomas Pommerin, Getty Images