Warmteminnende Zijdeachtige beurszwam nu te zien

De Zijdeachtige beurszwam heeft zijn naam mee. De hoed is groot, tot wel 20 centimeter breed, en dikvlezig. De kleur is meestal wit tot créme, maar er komen er ook voor die meer gelig zijn. De hoed is geheel bedekt met witte, zijdeachtige, vezelige schubben die het oppervlak een wollig uiterlijk geven. Onder de hoed draagt de soort vele, dicht op elkaar staande, roze lamellen, waarop de sporen worden gevormd. De witte steel staat in een grote, vaal gelige tot iets bruine volva (beurs). De volva is het restant van een beschermvlies dat om de jonge paddenstoel heeft gezeten, het velum universale. Bij het jonge exemplaar onderaan de foto zie je de resten van dit vlies nog duidelijk zichtbaar, ook aan de bovenzijde van de zich strekkende hoed.

Warmteminnend en meer waarnemingen

De Zijdeachtige beurszwam groeit in boomholtes, op wondplekken en dode gedeelten van dikke staande stammen van loofbomen, zoals Esdoorn, Beuk, Paardenkastanje en Populier. Een enkele keer wordt de soort ook aangetroffen op stammen van naaldbomen en zelfs op spaanplaat of op een hoop oud papier. De Zijdeachtige beurszwam leeft van het dode hout van de bomen en is daarmee saprotroof, hoewel het niet is uitgesloten dat de soort soms ook leeft van het levende hout en dus parasitair kan zijn.

De Zijdeachtige beurszwam komt vooral op warmere plekken voor in parken, tuinen en lanen. In bossen is dat vooral langs paden en bosranden. Het is een echte warmteminnende zwam die vooral tussen juni en september te vinden is. Vroeger werd de paddenstoelen duidelijk minder waargenomen dan tegenwoordig. Mogelijk is deze toename deels te verklaren door de klimaatverandering.

In Europa heeft de zwam een grote verspreiding, met uitzondering van Scandinavië, waar de paddenstoelen enkel in het zuiden te zien zijn. Het voorkomen in Nederland is vrij algemeen, vooral op de hogere zandgronden, in de duinen en in Zuid-Limburg.  Toch moet je er goed naar zoeken, want de dichtheid is laag. Per atlasblok van 5 x 5 kilometer komt de Zijdeachtige beurszwam vaak maar op een of een enkele plek voor. Bovendien zijn de paddenstoelen vergankelijk: na een paar dagen zijn ze verdwenen.

Tekst en beeld: Melchior van Tweel, Paddenstoelenonderzoek Nederland