Vogelbescherming: ondertekening afsprakenkader Aanvalsplan Grutto (nog) geen reden voor een feestje

Floris van Kuijk, hoofd Bescherming bij Vogelbescherming: “Omdat we onvoldoende vertrouwen hebben in de slagingskans van het afsprakenkader in zijn huidige vorm, vinden wij een feestelijke bijeenkomst op dit moment niet passend. Wat nodig is, zijn concrete keuzes: sterke bescherming van leefgebieden, langjarige financiering voor de uitvoering van de plannen en een aantrekkelijk toekomstperspectief voor boeren. Pas als die basis op orde is, kunnen we écht spreken van een keerpunt. Zonder deze basis vrezen wij dat opnieuw kostbare tijd verloren gaat, terwijl de grutto die tijd niet meer heeft.”

Officiële inbreukprocedure

Nederland draagt een bijzondere verantwoordelijkheid voor de grutto, omdat een belangrijk deel van de wereldpopulatie hier broedt. Maar het gaat, op z’n zachtst gezegd, al jaren niet goed met de grutto. Het aantal broedparen is sinds de jaren zeventig gedaald van ongeveer 120.000 naar minder dan 25.000. Ondanks de jarenlange inzet van Vogelbescherming, collega-natuurorganisaties, een groeiend aantal boeren en talloze vrijwilligers, verdwijnen grutto’s in rap tempo uit ons landschap door uitblijven van structurele maatregelen vanuit de overheid. Daarom diende Vogelbescherming in 2016 een klacht in bij de Europese Commissie. Die leidde uiteindelijk tot een officiële inbreukprocedure tegen Nederland.

Gebrek aan harde afspraken

Van Kuijk: "De boodschap van Europa is helder: ons land moet de grutto en zijn leefgebieden beter beschermen. Maar tien jaar na de klacht van Vogelbescherming bij de Europese Commissie ontbreekt het nog steeds aan harde afspraken. Onze zorgen over de juridische borging, de structurele financiering en het toekomstperspectief voor boeren hebben wij de afgelopen maanden meerdere keren onder de aandacht gebracht bij het ministerie van LVVN. Helaas zien wij die zorgen onvoldoende terug in het afsprakenkader.” 

Aanvalsplan Grutto vraagt wat 

Voor natuurvriendelijke landbouw waarin de grutto gedijt, moeten boeren vaak ingrijpende aanpassingen doen in hun bedrijfsvoering, zoals hogere waterstanden, later maaien en extensiever gebruik van het land. Dat vraagt niet alleen betrokkenheid, maar ook langjarige financiële zekerheid zodat deze manier van werken op de lange termijn mogelijk én rendabel is. Daarnaast moet er zekerheid komen over de financiering om de plannen überhaupt uit te voeren, want het Aanvalsplan Grutto vraagt behoorlijk wat van de provincies. Zolang die zekerheid ontbreekt, blijven maatregelen vrijblijvend en versnipperd. Vogelbescherming rekent er dan ook op dat deze onmisbare elementen bij de start van het nieuwe politieke jaar, namelijk Prinsjesdag, in het afsprakenkader zullen worden opgenomen. 

Nationale vogel 

De grutto hoort bij het Nederlands landschap en is in 2015 zelfs uitgeroepen tot onze nationale vogel. Juist daarom is het zo pijnlijk dat het al zo lang slecht gaat met deze bijzondere weidevogel. Van Kuijk: “Vogelbescherming blijft zich onverminderd inzetten voor de grutto en andere weidevogels, als de kievit, veldleeuwerik en tureluur. Omdat we geloven dat natuur en landbouw elkaar kunnen versterken. Door de grutto te beschermen, ontstaat een rijk landschap met bloemen, insecten en verschillende weidevogels. We blijven dan ook graag in gesprek met de overheid over maatregelen die wél effectief zijn voor de grutto. Het geluid van de grutto moet ook in de toekomst nog te horen zijn, maar daadkracht vanuit de overheid is daarbij onmisbaar.”

Tekst: Vogelbescherming Nederland
Beeld: Edwin ter Hennepe (leadfoto: jonge grutto); Ad Sprang