Dringende oproep aan natuurfotografen: “Spreek elkaar aan als wilde dieren worden verstoord”

Afgelopen maand heeft de Gelderse gemeente Heerde maatregelen aangekondigd om het lokken van jonge wolven tegen te gaan. Zo worden er extra informatieborden geplaatst in het bosgebied, er wordt er intensiever gecontroleerd en je riskeert een boete van 119 euro als je het rustgebied toch betreedt.

Sabine, wat dacht je toen je hoorde dat collega-natuurfotografen in rustgebieden jonge wolven proberen te lokken met eten?

“Ik schrok ervan en ik werd tegelijkertijd ook ontzettend boos en verdrietig. Dit gaat natuurlijk veel te ver. Bovendien vind ik dat een écht mooie foto van een wild dier een foto is waarop ze hun natuurlijke gedrag vertonen. Dat is een dier dat niet per se recht in je camera kijkt, dat dus vooral niet doet wat jij wilt dat het doet. Want anders kun je net zo goed dieren in gevangenschap gaan fotograferen.”

Jij hebt één keer een wolf in het wild voor je camera gehad. Wat waren toen de omstandigheden?

“Vorig jaar zaten er wolven zo’n beetje bij mij om de hoek op de Utrechtse Heuvelrug. Het publiek en zeker ook natuurfotografen werd gevraagd om uit de buurt te blijven. Daar hield ik me natuurlijk aan. Afgelopen najaar ging ik wandelen op de Veluwe en toen kreeg ik een berichtje dat er een wolf was gesignaleerd op een paar kilometer bij mij vandaan. Toen ik aankwam zag ik een grote groep natuurfotografen bij elkaar staan. Dus daar moest de wolf zijn. Ik zag hem precies op het moment dat hij heel rustig de struiken in liep. De meeste fotografen gingen weg, maar ik ben rustig gaan zitten om mijn boterham op te eten. En ineens kwam hij weer tevoorschijn. Hij was helemaal niet met mij bezig, maar was vooral druk met het jagen op muisjes.

Ik kon hem met de prachtige late zon op een geweldige manier vastleggen.

Er waren ook boa’s in de buurt die aan het monitoren waren of iedereen zich wel aan de regels hield. Op een gegeven moment kwam de wolf toch best wel dichtbij. Toen hij nog dichterbij kwam klapte een van de boa’s in zijn handen. Daar schrok de wolf van en hij spurtte weg. Ik vond dat heel goed, want we moeten er met zijn allen voor zorgen dat wilde dieren niet aan ons gaan wennen. Op die manier voorkomen we conflicten. Maar een andere fotograaf reageerde boos naar die boa dat zijn foto was mislukt. Ik heb tegen hem gezegd dat we toch echt afstand van elkaar moeten houden omdat dat voor iedereen beter is, wolf en mens. De boa was blij om te zien dat natuurfotografen elkaar aanspreken. Want zij worden vaak als ‘de vijand’ gezien, zoals hij het zelf uitdrukte.”

Wat vind je van de maatregelen die Heerde heeft genomen? Heeft dat zin?

“Ik wil benadrukken dat de meeste natuurfotografen veel respect hebben voor onze natuur. Maar ik denk dat we alles moeten doen om de rotte appels eruit te halen, omdat wilde dieren schuw moeten blijven. Het is natuurlijk goed dat er boetes worden opgelegd bij het betreden van rustgebieden. Ik vraag me wel af of de boete van 119 euro hoog genoeg is om een bepaald soort natuurfotografen af te schrikken. Ze krijgen een veelvoud als ze een mooie foto kunnen verkopen. Surveilleren in de gebieden is ook belangrijk, maar je kunt natuurlijk nooit overal tegelijk zijn. Daarom denk ik dat het echt op ons eigen gedrag aankomt en dat we elkaar als natuurfotografen moeten kunnen aanspreken als het misgaat. Wij hebben als mens genoeg plekken waar we naar toe kunnen, maar de leefruimte voor wilde dieren wordt op veel plekken steeds kleiner. Laten we ons realiseren dat we niet alleen op de wereld zijn. Sterker nog: we zijn onderdeel van de natuur en delen de planeet met wilde dieren.”

Meer informatie

• Natuurfotograaf Eric Bergmeester heeft praktische richtlijnen opgesteld voor verantwoorde fotografie van wolven.
• Vroege Vogels Code voor natuurfotografen.

Tekst: Nathalie van Koot, Zoogdierbescherming Nederland
Beeld: Anita van der Aa; Sabine Bos