Gamma-uilen vliegen in licht en donker

De gamma-uil is dit jaar veel aanwezig, meer dan het gemiddelde van de afgelopen jaren. De gamma-uil is een trekvlinder die jaarlijks vanuit het zuiden ons land binnenkomt. Het is een warmteminnende vlinder en aan warmte heeft het niet ontbroken. Het lijkt überhaupt een goed trekvlinderjaar te zijn, gezien de hoge aantallen distelvlinders en de vele gele en oranje luzernevlinders die in de afgelopen weken werden gezien. De gamma-uil is op het eerste gezicht een onopvallende bruine nachtvlinder. Maar met wat aandacht en het juiste licht komen de vele kleurvariaties en tekeningen op de vleugels mooi naar voren. De gamma-uil heeft haar naam te danken aan de witte tekentjes op beide voorvleugels, die de vorm hebben van de Griekse letter gamma. Naast de gamma-uil heb je ook nog de wat zeldzamere jota-uil en de nog zeldzamere ni-uil die, zoals de naam al doet vermoeden, respectievelijk een jota-vormig en ni-vormig teken op hun vleugels hebben.

De gamma-uil is een enorm drukke vlieger, die meestal  fladderend voor de bloemen met haar roltong de nectar verzameld. De vleugels gaan niet zo snel als die van de kolibrievlinder, die daarmee echt stil staat voor de bloem, maar rustig zitten is er bij de gamma-uil echt niet bij. Ook bij het afzetten van eitjes zit het vrouwtje niet stil, maar al fladderend worden de eitjes op waardplanten afgezet. De rups kan op veel verschillende kruiden overleven.

Continu vliegen is continu energie verbruiken en gamma-uilen moeten dan ook erg veel nectar verzamelen. Dat drinken doen ze overdag, maar ook ’s avonds. Ga, ongeveer een uur na zonsondergang, dus dat is nu zo rond half elf, met een zaklamp de tuin in en schijn voorzichtig langs de bloemen van de vlinderstruik of andere bloeiende planten in je tuin. Soms zie je er direct al vlinders op, maar soms zie je alleen kleine rode lichtjes. De ogen van veel nachtvlinders reflecteren het licht van de zaklamp en als je het aantal lichtjes deelt door twee weet je hoeveel nachtvlinders er in je struik zitten. Rustig dichterbij gekomen kun je dan kijken of je de vlinders ook kunt herkennen. Naast gamma-uilen zijn ook huismoeders echte bloembezoekers.

Tekst en beeld: Kars Veling, De Vlinderstichting
Grafiek: Meetnet Vlinders (NEM)