Natuurjournaal 18 september 2026

Stijlvol is het wel te noemen, hoe herfsttijloos in de nazomer nog krokusachtige bloemen uit de aarde duwt. Het is lang niet overal feest, want de plant heeft te lijden onder vermesting en is in Nederland een zeldzaamheid geworden. De meeste kans om wilde exemplaren van herfsttijloos te zien, heb je in Zuid-Limburg en het zuidoosten van Brabant, elders gaat het meestal om aangeplante of verwilderde planten. Als je de bloemen niet ziet, kan je altijd nog je dictee oefenen met de naam. Want is het nu met dubbel ‘st’ en dubbel ‘l’, stijlloos? Of is het tijloos? Dat laatste is het geval, de 'd' is er onderweg ergens tussenuit gevallen.

Een mysterieuze vogel, die nachtzwaluw. Geen zwaluw, al doen de puntige vleugels er wat aan denken. En ondanks de grote ogen en de nachtbrakerij totaal geen uil. Het is door (vroeger) karig beheer van onze heideterreinen jarenlang slecht gegaan met de populatie nachtzwaluwen in ons land. Gelukkig gaat het de laatste jaren beter met ze. Goed beheerde, structuurrijke heide is een must voor het voorkomen van de nachtzwaluw. Zo’n gebied heeft veel meer soorten (grote) nachtvlinders die in grotere aantallen voorkomen, en die vormen de bulk van hun dieet. Het nachtelijke geratel van de mannetjes is inmiddels wel verstomd: de broedtijd is voorbij, de nachtzwaluwen maken zich op om terug naar het Afrikaanse continent te trekken.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Tom Heijnen, Saxifraga; Luc Hoogenstein, Saxifraga