De BuitenGewoon, 30 dagen Beter Buiten Challenge laat ons de natuur dicht bij huis ontdekken

De 'BuitenGewoon, 30 dagen Beter Buiten Challenge' is ontstaan vanuit een eenvoudig idee: wie elke dag een paar minuten aandacht heeft voor de natuur dichtbij huis, gaat anders kijken naar zijn eigen omgeving. Buiten zijn wordt zo een kleine gewoonte die bijdraagt aan meer verwondering, rust en verbondenheid. Door elke dag bewust naar buiten te gaan, te kijken, te luisteren, te ruiken, te voelen en iets op te merken, ervaren deelnemers hoe hun dagelijkse omgeving onderdeel is van een groter, levend geheel.

Onderzoek wijst uit dat mensen die dagelijks bewust natuur ervaren, zich na dertig dagen gelukkiger en gezonder voelen, een effect dat later nog meetbaar is. Daarnaast is gebleken dat mensen die zich meer verbonden voelen met de natuur, ook beter voor de natuur zorgen, dat blijkt ook uit onderzoek van de Universiteit van Derby. Vervreemding van de natuur wordt dan ook als een van de belangrijkste onderliggende oorzaken aangewezen wat betreft biodiversiteitsverlies.

Hoe kijken Noord-Hollanders naar de natuur?

PWN was benieuwd hoe de mensen in Noord-Holland zich op dit moment verhouden tot de natuur. Hebben ze het gevoel dat ze er deel van uitmaken of zien ze zichzelf juist als los ervan? En net zo belangrijk: wat maakt dat mensen zich wel of niet verbonden voelen met de natuur en kunnen wij daar als natuurbeheerder iets aan bijdragen?

Om hier een eerste inzicht in te krijgen is een enquête uitgevoerd onder een representatieve groep van ruim 700 inwoners van Noord-Holland, met uitzondering van Amsterdam. Het overgrote deel van de deelnemers (79 procent) aan de enquête heeft een ecocentrische kijk op de natuur. Dat betekent dat ze erkennen dat de mens onderdeel is van een bredere gemeenschap van soorten en de natuur. Een kleine 20 procent van de respondenten kan zichzelf meer vinden in het antropocentrische beeld, waarin de mens boven de natuur staat.

De meeste mensen wéten dus dat mensen onderdeel zijn van de natuur. Op de vraag of ze zichzelf vervolgens ook daadwerkelijk onderdeel vóelen van de natuur, zijn de antwoorden meer verdeeld. Op dit moment voelt 70 procent van de deelnemers zich niet of slechts gedeeltelijk onderdeel van de natuur.

Behoefte aan meer verbinding

De meeste mensen willen zich meer verbonden voelen. Op de vraag hoe ze dit graag in de toekomst willen zien, geeft 54 procent van de deelnemers aan zich grotendeels of geheel verbonden met de natuur te willen voelen. Het overgrote deel wil zich in elk geval meer verbonden voelen dan nu. Dit beeld komt overeen met het landelijke beeld, dat eerder werd onderzocht door marktonderzoeksbureau Ipsos.

Waarom wil men zich meer verbonden voelen? De deelnemers geven aan dat dit goed is voor hun gezondheid en ontspanning en ze denken dat dit ook helpt om klimaatverandering en verlies van biodiversiteit tegen te gaan. En waarom voelen mensen zich nu niet altijd verbonden met de natuur? Als voornaamste reden worden een gebrek aan tijd, de fysieke afstand tot natuurgebieden en gebrek aan kennis genoemd. Deelnemers benadrukten om niet noodzakelijkerwijs 'meer mensen naar de natuur te brengen', maar eerder om 'meer natuur naar mensen te brengen'. Meer groen in de directe leefomgeving dus.

Wat kan een natuurbeheerder bijdragen?

Wat kunnen wij dan als natuurbeheerder in onze gebieden doen om het gevoel van verbondenheid met de natuur te vergroten? Deelnemers gaven aan dat het tegenkomen van dieren in het wild (specifiek grote grazers), ongebaande paden – de mogelijkheid om te verdwalen – en toegang tot informatie over de natuur in het veld bijdragen aan een gevoel van meer verbondenheid.

Natuur is dichterbij dan je denkt

Opvallend was tot slot dat de deelnemers de neiging hadden om wilde landschappen te associëren met natuur. Ongerepte wildernis werd door 83 procent gezien als symbolisch voor natuur. Daarentegen werden bijvoorbeeld mossen tussen de straatstenen of planten en dieren in eigen tuin veel minder geassocieerd met natuur.

We hebben geleerd dat natuur iets is dat zich binnen de hekken van beschermde natuurgebieden bevindt, maar als je met een bredere blik kijkt, is natuur veel dichterbij dan je denkt. Dat besef kan bijdragen aan een gevoel van verbondenheid en geeft de mogelijkheid om zelf actief bij te dragen aan een groenere omgeving. Dit proberen we mensen concreet te laten ervaren met onze BuitenGewoon challenge.

"De natuur is niet iets waar je naartoe gaat, het is overal. Alleen zijn we dat vergeten in ons jachtige, stadse bestaan. Met de BuitenGewoon, 30 dagen Beter Buiten Challenge nodigen we bewoners uit om hun omgeving met andere ogen te bekijken. Dan zal je zien wat er opeens gebeurt!"

^{Margot de Haas, initiatiefnemer BuitenGewoon, 30 dagen Beter Buiten Challenge bij PWN}

Doe mee met deze 30-dagen-challenge

Wie meedoet, ontvangt voor 5 euro een postpakket met een kalender, een boekje met kleine buitenopdrachten, stickers en een ansichtkaart. Daarnaast krijgen deelnemers wekelijks een inspiratiemail. De opdrachten zijn eenvoudig uit te voeren: alleen, samen, met kinderen, buren, vrienden of familie, vanaf de voordeur, in de buurt en in Nationaal Park Zuid-Kennemerland.

Voor deze eerste editie zijn 300 pakketten beschikbaar, verkrijgbaar via de website Buitengewoonbeterbuiten.nl of te koop bij de winkel van bezoekerscentrum De Kennemerduinen en het Duincafé in Overveen.

Meer informatie

• Kijk voor meer informatie en om je aan te melden op Buitengewoonbeterbuiten.nl.

Tekst: PWN
Beeld: Pixabay (leadfoto: pimpelmees (Cyanistes caeruleus); PWN