Welke gemeente verdient de titel ‘Padvriendelijkste gemeente 2026’?

Een pad op weg naar zijn voortplantingswater kan flink wat hindernissen tegenkomen. Drukke wegen, hoge stoepranden en straatputten maken een vertrouwde route tot een gevaarlijke tocht. Ook buiten de voorjaarstrek vallen padden en andere amfibieën in putten waar ze zonder hulp niet meer uit kunnen komen. Jaarlijks belanden naar schatting een half tot een miljoen amfibieën in Nederlandse straatputten.

Gemeenten kunnen daar iets aan doen. Met relatief eenvoudige maatregelen maken zij de omgeving veiliger voor padden, kikkers en salamanders. De jaarlijkse prijs voor de padvriendelijkste gemeente geeft die inzet een podium.

Een prijs voor gemeenten die het verschil maken

De prijs is een initiatief van Pad uit de Put!, een samenwerking van RAVON, Vereniging Nederlands Cultuurlandschap en IVN Natuureducatie. Met de verkiezing willen de organisaties gemeenten waarderen die zich inzetten voor amfibieën én andere gemeenten inspireren om ook aan de slag te gaan.

Een padvriendelijke gemeente kijkt verder dan alleen de paddentrek. Kunnen dieren veilig van hun overwinteringsplek naar het water komen? Zijn er geschikte plekken voor ze om zich voort te planten en te schuilen? En kunnen ze ontsnappen als ze in een straatput vallen? Aandacht voor die vragen helpt om onze dorpen en steden beter in te richten voor amfibieën.

Den Haag gaf het voorbeeld

In 2025 ging de titel 'Padvriendelijkste gemeente' naar Den Haag. De gemeente plaatste honderden paddentrappen in straatputten, zodat dieren er voortaan zelfstandig naar buiten kunnen klimmen. Daarnaast ondersteunde Den Haag onderzoek naar ontsnappingsmogelijkheden uit ronde putten en begon de gemeente met het aanpakken van knelpunten door hoge stoepranden.

Ook de samenwerking met vrijwilligers speelde een belangrijke rol. De lokale paddenwerkgroep zet zich al jaren in voor veilige oversteekplaatsen en het voorkomen van slachtoffers in straatputten. Den Haag laat daarmee zien wat een gemeente samen met betrokken inwoners kan bereiken.

Wie verdient de volgende titel?

Zet jouw gemeente zich bijzonder in voor padden, kikkers en salamanders? Of ken je vanuit een paddenwerkgroep of in een buurgemeente een aanpak die aandacht verdient? Laat het ons weten!

Criteria waar je aan kunt denken zijn bijvoorbeeld:

• Ondersteunt de gemeente lokale paddenwerkgroepen, bijvoorbeeld met materialen, financiering of praktische hulp?
• Neemt de gemeente maatregelen om verkeersknelpunten voor amfibieën aan te pakken, zoals veilige oversteekplaatsen, paddentunnels of tijdelijke wegafsluitingen?
• Zorgt de gemeente voor ontsnappingsmogelijkheden uit straatputten, het verlagen van lastige stoepranden of het aanpakken van steile oevers?
• Werkt de gemeente aan geschikte leefgebieden, bijvoorbeeld door poelen aan te leggen of te herstellen?
• Besteedt de gemeente aandacht aan educatie en voorlichting over amfibieën en hun bescherming, bijvoorbeeld op scholen of onder inwoners?

Nomineer de gemeente van jouw keuze

Je kunt een gemeente voordragen waarvan jij vindt dat die de titel verdient. Dat hoeft dus niet de gemeente te zijn waar je woont. Vertel welke gemeente je nomineert en waarom. Beschrijf welke maatregelen er zijn genomen en wat de aanpak bijzonder maakt. Concrete voorbeelden helpen om die inzet zichtbaar te maken.

Mail Pad uit de Put! om jouw padvriendelijkste gemeente door te geven. Je kan dit tot en met 30 oktober 2026 doen.

Samen helpen we de pad vooruit

De gewone pad is in Nederland in 18 jaar tijd met zo’n 40 procent achteruitgegaan. Met Pad uit de Put! werken we aan een veiligere leefomgeving, met minder obstakels en meer ruimte voor amfibieën. Het project loopt van 2025 tot en met 2028 en is mogelijk dankzij steun van de Nationale Postcode Loterij.

Meer informatie

• Meer weten over het project en de maatregelen die gemeenten kunnen nemen? Kijk op Paduitdeput.nl.

Tekst: Pad uit de Put! (RAVON, Vereniging Nederlands Cultuurlandschap en IVN Natuureducatie)
Beeld: Rudmer Zwerver, Saxifraga (leadfoto: gewone pad (Bufo bufo)); Malve Falk