Natuurjournaal 13 november 2026

Er vallen nog genoeg vliegende zespoters te ontdekken in november, maar je moet er misschien wat beter je best voor doen. De maanschietmot is een van die soorten insecten die nog tot in november kunnen worden aangetroffen. Schietmotten, zo worden de volwassen versies van kokerjuffers genoemd. Ze zijn aan water gebonden, net als hun nauwe verwanten, de haften en steenvliegen. Door hun gevoeligheid worden deze insecten vaak als indicator voor de waterkwaliteit gebruikt. Voor de duidelijkheid: dit zijn vliegen, geen motten of vlinders. Ze líjken, door hun behaarde vleugels, wat op motten, maar die hebben schubjes op de vleugels, geen haartjes. De vliegtijd van de maanschietmot loopt van mei tot in november. Bijzonder is dat de volwassen diertjes een diapauze houden van ongeveer 2,5 maand, vandaar dat de vliegtijd zo lang is.

Een goede kans op volwassen insecten maak je momenteel op zonbeschenen plekjes. Die worden nu schaarser, dus net als wij maken ook insecten er graag gebruik van om zich op te warmen. Neem bijvoorbeeld de schorsvlieg, ook wel meridiaanvlieg genoemd. Het is een opvallende schoonheid tussen de vliegen. Glimmend zwart met oranje details en voor een vlieg vrij fors. De vliegensoort komt algemeen voor in Nederland, maar doordat vliegen vaak als 'gewoon een vlieg' worden bestempeld, gunnen we ze meestal geen tweede blik. Probeer ook de schorsvlieg de komende weken nog te ontdekken op zonnige plekjes. In landbouwgebieden komen ze veel voor, omdat de vrouwtjes eitjes leggen in de hopen van paarden en koeien. De larven die uit de eitjes komen, jagen op andere larven die ook in de mest zitten.

Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Tom Heijnen, Saxifraga; Frank Dorsman, Saxifraga