Verjongingsgroep met linde in een Amerikaanse-eikenopstand bij Bennekom

Klimaatwinst uit bosbeheer inzichtelijk in nieuwe factsheets

Wageningen Environmental Research, Wageningen University & Research
19-FEB-2026 - Bossen en natuur spelen een belangrijke rol in het behalen van de Nederlandse klimaatdoelen. Maar wat leveren beheermaatregelen in het bos concreet op aan CO2-vastlegging? Nieuwe factsheets bieden kengetallen die helpen om dit beter in te kunnen schatten. Een waardevol instrument voor beheerders, beleidsmakers en adviseurs die werken aan klimaatslim bos- en natuurbeheer.

Er bestonden al factsheets met kengetallen voor maatregelen in bos en natuurgebieden, maar die waren in de praktijk niet altijd gedetailleerd genoeg om goed in te schatten hoeveel CO2 die maatregelen vastleggen. "De beschikbare getallen waren bijvoorbeeld maar beperkt uitgesplitst naar verschillende bodemtypen en boomsoorten", vertelt Erik Roest, onderzoeker bij Wageningen University & Research. "Terwijl deze factoren juist grote invloed kunnen hebben op de klimaatwinst. Ook hebben we de informatie over bestaande maatregelen – zoals uitstel van houtoogst, aanplant van nieuw bos of spontane bosontwikkeling – geactualiseerd met nieuwe inzichten uit recent onderzoek".

Kengetallen voor CO2-vastlegging geven een indicatie van hoeveel CO2 bij bepaalde maatregelen en verschillende omstandigheden uit de lucht wordt opgenomen. Deze CO2 – of eigenlijk de koolstof – wordt in het bos vastgelegd in de biomassa en de bodem. Vermenigvuldigen van deze kengetallen met de arealen waarop die maatregelen werkelijk zijn toegepast, maakt bij benadering duidelijk hoeveel extra CO2 met de maatregelen wordt vastgelegd, of hoeveel uitstoot wordt voorkomen.

Welke maatregel levert de meeste klimaatwinst op?

De maatregel die direct de grootste winst oplevert, is het voorkomen van ontbossing. Roest: "Wanneer bestaand bos wordt gekapt, komt in korte tijd een grote hoeveelheid van de CO2 vrij die was opgeslagen in dat bos. Dit is gemiddeld bijna 500 ton CO2 per hectare, wat overeenkomt met 2,8 miljoen autokilometers in een gemiddelde personenauto."

Op de langere termijn kan de aanplant van nieuw bos (of spontane bosontwikkeling) een grote impact hebben. Nieuw bos zorgt voor een structurele CO2-vastlegging over tientallen jaren, in zowel biomassa als in de bosbodem. In de eerste jaren is de vastlegging nog relatief laag, maar dat loopt geleidelijk op wanneer de bomen harder gaan groeien.

Niet alleen klimaatwinst

"Het mooie aan de klimaatmaatregelen met bos, bomen en natuur is dat ze vaak meerdere doelen dienen", aldus Roest. "Het vitaler en robuuster maken van bos- en natuurterreinen draagt niet alleen bij aan meer CO2-vastlegging, maar versterkt bijvoorbeeld ook biodiversiteit en waterberging. Daarnaast verhoogt het de recreatieve waarde van het gebied."

Meer informatie

Tekst: Wageningen Environmental Research
Beeld: Kees Hendriks (leadfoto: verjongingsgroep met linde in een Amerikaanse eikenopstand bij Bennekom)