De oproep komt op een moment waarop IPBES – het Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services, oftewel Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten – internationaal steeds meer aandacht krijgt. Het recent verschenen 'Business & Biodiversity Assessment', vastgesteld door meer dan 150 landen tijdens IPBES-12 in Manchester, kreeg wereldwijd brede media-aandacht. Onder meer The Guardian, Carbon Brief, de Europese Commissie en diverse wetenschappelijke instituten besteedden aandacht aan het rapport. Ook Nederlandse media zoals de Volkskrant, NRC en Trouw berichtten uitgebreid over de bevindingen.
De centrale boodschap van het rapport was helder: zonder gezonde ecosystemen is er geen gezonde economie mogelijk. Biodiversiteitsverlies vormt een economisch risico en bedrijven hebben duidelijke kaders en samenwerking met overheden nodig om hun impact op biodiversiteit terug te dringen.
Ook in Nederland leidde het assessment tot veel discussie over de relatie tussen economie, natuur en beleid. Een overzicht van de media-aandacht verscheen eerder op Nature Today.
Waarom reviewers nodig zijn
IPBES brengt kennis uit wetenschap, beleid en praktijk bijeen om biodiversiteitsvraagstukken internationaal te analyseren en te vertalen naar beleidsadviezen.
Een review betekent nadrukkelijk niet dat deelnemers het volledige rapport hoeven door te werken. Juist gerichte kennis en ervaring op specifieke onderdelen zijn waardevol. Dat kan gaan om wetenschappelijke expertise, maar ook om praktijkervaring uit beheer, beleid of maatschappelijke initiatieven.
De assessments zijn bovendien nadrukkelijk interdisciplinair: IPBES is geen platform van alleen biologen of ecologen, ook economen, bestuurskundigen, sociologen, juristen, planologen en modelleurs leveren een belangrijke bijdrage. Juist die brede blik maakt de assessments relevant voor beleid en samenleving.
Ruimtelijke ordening en ecologische verbindingen
Het 'Spatial Planning and Ecological Connectivity Assessment', de titel van een van de twee nieuwe mondiale biodiversiteitsrapporten, richt zich op biodiversiteitsinclusieve ruimtelijke planning en ecologische verbindingen in terrestrische, zoetwater- en mariene ecosystemen. Het rapport zal richting geven aan de uitvoering van het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework van de Verenigde Naties en wordt gepresenteerd tijdens IPBES 13 in 2027.
Nederland heeft op dit onderwerp internationaal een sterke reputatie. Nederlandse onderzoekers stonden mede aan de basis van het Natura 2000-beleid en ecologische verbindingsconcepten. Veel kennis is beschikbaar over natuurverbindingen, ruimtelijke planning, effectiviteit van beleid en de samenhang tussen infrastructuur, landschap en biodiversiteit. Daarnaast kunnen ervaringen met het afbouwen of ontbreken van regelgeving internationaal relevant zijn. Het assessment behandelt onder meer beschermde gebieden, migratieroutes, klimaatadaptatie, ruimtelijke modellering en de relatie tussen biodiversiteit, voedsel en water.
Tweede mondiale biodiversiteitsassessment
Daarnaast zoekt IPBES reviewers voor het '2nd Global Assessment'. Dit assessment bouwt voort op het eerste mondiale rapport uit 2019, dat wereldwijd bekend werd door de conclusie dat ongeveer een miljoen soorten met uitsterven worden bedreigd.
Het nieuwe assessment beoordeelt welke kennis sinds 2019 beschikbaar is gekomen over biodiversiteit en ecosystemen en onderzoekt de voortgang richting de VN-visie voor biodiversiteit in 2050. Het rapport wordt gepresenteerd tijdens IPBES 14 in 2028. Het assessment behandelt onderwerpen zoals biodiversiteitstrends, extinctierisico’s, genetische diversiteit, klimaat-biodiversiteitsinteracties, governance, scenario-analyses en inheemse kennissystemen. Ook hier beschikt Nederland over veel relevante expertise, onder meer op het gebied van monitoring, modellering, dataverzameling en discussies over schaalniveaus en interpretatie van biodiversiteitsdata.
Welke expertise wordt gezocht?
IPBES zoekt reviewers uit uiteenlopende disciplines, waaronder:
- geografie;
- ecologie;
- ruimtelijke ordening en stedenbouw;
- architectuur;
- recht;
- politicologie;
- economie.
Daarnaast zijn reviewers vanuit overheden, maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en experts met kennis van inheemse en lokale kennissystemen nadrukkelijk welkom.
Hoe werkt deelname?
Reviewers kunnen een volledig hoofdstuk beoordelen, maar ook bijdragen aan kleinere onderdelen of specifieke paragrafen. Alle bijdragen helpen mee. Meer informatie over registratie, deelname en het reviewproces is te vinden op de website van PBES NL. PBES NL helpt daarnaast bij vragen over registratie en coördineert de inzet van Nederlandse reviewers, zodat zoveel mogelijk onderdelen van de assessments kunnen worden gedekt.
Aanmelden bijeenkomst reviewproces
Voor geïnteresseerden organiseert PBES NL op 24 juni een bijeenkomst over het reviewproces bij de Universiteit van Utrecht. Tijdens deze sessie wordt uitgelegd hoe IPBES werkt, hoe aanmelden verloopt en wat reviewers kunnen verwachten. Ook delen Nederlandse wetenschappers hun ervaringen met het schrijven en reviewen van assessments. Daarnaast is er ruimte om gezamenlijk af te stemmen wie welke onderdelen van de rapporten wil reviewen.
Meer informatie
- De bijeenkomst over het reviewproces vindt plaats op 24 juni 2026 van 10.00 tot 12.00 uur bij de Universiteit van Utrecht. Meer informatie volgt.
- Aanmelden voor deze sessie kan via dit formulier.
- De reviewperiode voor het Spatial Planning and Ecological Connectivity Assessment loopt van 1 juni tot en met 26 juli. Lees voor meer informatie dit artikel op de website van PBES NL.
- De reviewperiode voor het tweede mondiale biodiversiteitsassessment loopt van 15 juni tot en met 8 augustus. Lees voor meer informatie over het 2nd Global Assessment dit artikel op de website van PBES NL.
Tekst: Sander Turnhout, SoortenNL, PBES NL en Joseline Houwman, PBES NL
Beeld: Anastasia Rodopoulou (leadfoto: IPBES-assessment februari 2026, plenaire sessie); IPBES