Ruim 12.500 aanvragen voor tegemoetkoming faunaschade in 2025

Het aantal aanvragen voor een tegemoetkoming in faunaschade is in tien jaar tijd, sinds schadejaar 2016, ruim verdubbeld. De sterke toename komt waarschijnlijk doordat er voor meer diersoorten een tegemoetkoming mogelijk is. Dit heeft te maken met veranderingen in de regelgeving.

De landelijke vrijstelling voor het bestrijden van verschillende schadeveroorzakende diersoorten is in meer provincies vervallen. Daardoor is verjaging met ondersteunend afschot niet langer toegestaan. Hierdoor zijn er meer tegemoetkomingen uitbetaald, met name voor schade door houtduiven, zwarte kraaien en kauwen.

Daarnaast zijn in meerdere provincies de behandelkosten (leges) afgeschaft. Daardoor is de drempel om een aanvraag te doen lager geworden. Ook dienen grondgebruikers vaak meerdere aanvragen per jaar in, vooral voor grasland.

Uitbetaald bedrag stijgt minder snel

In het schadejaar 2025 keerde BIJ12 in totaal € 92.167.920 uit. Dat is een stijging van 18 procent ten opzichte van 2024. Deze stijging is minder sterk dan het jaar ervoor. In 2024 nam het schadebedrag toe met 38 procent ten opzichte van 2023. Het gemiddelde getaxeerde en uitgekeerde bedrag per aanvraag is het afgelopen jaar licht gedaald.

In de provincie Noord-Holland werd in 2025 de meeste schade uitbetaald, in totaal € 35.291.425. Daarna volgden Fryslân (€ 20.318.695) en Zuid-Holland (€ 13.619.382). In Flevoland werd het laagste bedrag aan tegemoetkomingen uitgekeerd (€ 520.644).

Schade door watervogels

Watervogels veroorzaakten ook in 2025 veruit de meeste schade, vooral aan grasland. In totaal bedroeg deze schade € 72.370.715. Binnen deze groep veroorzaken grauwe ganzen de meeste schade (€ 46.402.854). Daarna volgen brandganzen, kolganzen, smienten, rotganzen en knobbelzwanen.

Een deel van deze schade (34 procent) ontstond in ganzenfoerageergebieden. Dit zijn gebieden die provincies aanwijzen langs trekroutes, zodat vogels daar kunnen rusten en eten. Hier vindt geen verjaging plaats.

Schade door houtduiven

Landelijk is de schade door houtduiven de afgelopen twee jaar sterk gestegen (€ 10.763.137). De meeste schade door houtduiven is ontstaan in Noord-Holland. Daar worden veel vollegrondsgroenten geteeld en die brengen per hectare meer op dan bijvoorbeeld granen of grasland. Daardoor kan de schade oplopen tot € 300.000 per aanvraag.

In Noord-Holland vormde schade door houtduiven aan vollegrondsgroenten 35 procent van het totale uitgekeerde schadebedrag (€ 8.902.873). In Zuid-Holland lag dit aandeel met 12 procent lager, maar ook daar zorgen houtduiven voor veel schade (€ 1.557.790).

Schade door wolven

BIJ12 verleende vorig jaar 1026 tegemoetkomingen in wolvenschade aan vee. Er werd € 1.551.602 uitbetaald, bijna twee keer zoveel als in 2024 (€ 876.092). De stijging komt doordat er meer wolven en wolvenleefgebieden in Nederland zijn. De meeste wolvenschade werd uitgekeerd in de provincie Gelderland (€ 646.832).

Monitor Faunaschade

Via de Monitor faunaschade zijn de faunaschadecijfers te vinden per provincie, diersoort, gewas en jaar. Via het bronbestand van de Ruimtelijke Monitor Faunaschade zijn deze gegevens te vinden per wildbeheereenheid.

Toelichting

• De cijfers gaan over de tegemoetkomingen in faunaschade die zijn uitgekeerd aan grondgebruikers of dierhouders. Dit is niet de totale faunaschade, want eventuele behandelingskosten en het eigen risico zijn hierin niet meegenomen, en niet alle faunaschade wordt gemeld. Daarnaast keert BIJ12 alleen tegemoetkomingen uit voor schade die is veroorzaakt door beschermde, inheemse diersoorten.
• Alle schadecijfers zijn gebaseerd op de gegevens die bij BIJ12 bekend waren op 1 maart 2026. De cijfers zijn aan verandering onderhevig omdat er nog tegemoetkomingsaanvragen over schadejaar 2025 worden afgehandeld.
• De meest actuele cijfers van schade door wolven staan in het overzicht met bevestigde wolvenschade.
• Pimpelmees en koolmees vallen samen onder de diersoort ‘Mees’.
• Bij wolvenschade staan bij ‘schadebedrag per diersoort’ soms meerdere dieren in één categorie genoemd. Dan was er bij de tegemoetkomingsaanvraag schade aan meerdere diersoorten.

Meer informatie

• Bekijk de infographics:
  • Faunaschadecijfers 2025 voor Nederland en per provincie (pdf: 2,5 MB).
  • Verklaring voor stijging faunaschadebedrag (pdf: 344 kB).
  • Schade door watervogels (pdf: 404 kB).
  • Schade door grauwe ganzen (pdf: 190 kB).
  • Schade door wolven (pdf: 407 kB).

Tekst: BIJ12
Beeld: BIJ12 (leadfoto: grauwe gans); Ocelot Ontwerp voor BIJ12