De Tuinvlindertelling komt er weer aan!

Vorig jaar werd de atalanta het meest gezien, maar het was tot op het einde spannend, want ook klein koolwitje en dagpauwoog werden veel in de tuinen aangetroffen. Dit voorjaar waren er veel distelvlinders en de nakomelingen daarvan vliegen in de zomer. Zal deze grote trekvlinder de verrassing worden van de Tuinvlindertelling dit jaar? Ook is interessant welke impact de extreem hete weken in juni hebben gehad op de vlinders. De koninginnenpage is een prachtige, grote en opvallende vlinder die vroeger alleen in Zuid-Nederland werd gezien, maar inmiddels in tuinen in het hele land te zien is. Dat zou een mooie kers op de tuinvlindertellingtaart zijn. 

Waarom vlinders tellen?

De Vlinderstichting organiseert iedere zomer een Tuinvlindertelling. Dankzij deze jaarlijkse telling ontstaat een beter beeld van de toestand van de natuur in stad en dorp, en dan met name in de tuinen. Die informatie is belangrijk, want dagvlinders reageren snel op veranderingen in het milieu en klimaat. De Vlinderstichting verzamelt al jarenlang gegevens over vlinders, zodat deze nog beter beschermd kunnen worden. Uit onderzoek blijkt dat er steeds minder zijn. Er is altijd een afwisseling van betere en mindere jaren – vaak veroorzaakt door weersomstandigheden – maar we zien over de afgelopen 35 jaar waarin er structurele tellingen zijn, dat de pieken minder hoog worden en de dalen dieper. Vorig jaar was het aantal vlinders het laagst sinds 1990. Wat wordt het dit jaar? Iedereen kan zijn of haar waarnemingen van vlinders in de tuin direct doorgeven via Tuintelling.nl. Hulp nodig bij het herkennen van vlinders? Download dan de handige vlinderherkenningskaart.

Aan de slag in je tuin

De oorzaken van de achteruitgang zijn een combinatie van ons intensieve landgebruik en klimaatverandering. Dat zijn grote problemen, maar op kleinere schaal kunnen we zelf wel degelijk iets betekenen voor de vlinders. Ook in de komende zomervakantie zijn er best veel mensen thuis. Een ideaal moment om de tuin nog aantrekkelijker te maken voor vlinders en te genieten van de kleurrijke bezoekers! Kies voor inheemse planten die lang bloeien en veel nectar geven. Daar profiteren niet alleen vlinders van, maar daarmee help je ook de bijen en zweefvliegen een handje. En maak van je tuin niet alleen een kroeg, waar vlinders alleen langskomen, wat drinken en weer vertrekken, maar zorg dat er ook planten zijn waarop de rupsen kunnen leven. En wees niet bang: van de meeste rupsen heb je helemaal geen last. Oké, het groot koolwitje kan je kool tot op de grond kaalvreten, maar van de meeste andere rupsen zie je de schade niet eens. Zo gebruiken de rupsen van het boomblauwtje klimop en vuilboom (sporkehout). Die laatste wordt ook door de citroenvlinder als waardplant gebruikt.

Hoe doe je mee met de Tuinvlindertelling?

• Kies tussen 10 en 17 uur een zonnig moment, want dan laten de meeste vlinders zich zien.
• Loop een rondje door de tuin en noteer gedurende 15 minuten alle vlinders die je ziet.
• Maar, tel deze waarnemingen niet bij elkaar op, want dan kan het zijn dat je vlinders twee keer telt. Geef dus alleen het hoogste aantal door van een soort dat je tegelijk hebt gezien. Voorbeeld: je ziet eerst drie dagpauwogen tegelijk. Tien minuten later zijn er weer twee dagpauwogen. Dan geef je drie dagpauwogen door.
• Geen vlinders gezien? Dat kan zeker hoor, want ze laten zich niet altijd zien in juist dat kwartier dat jij telt. Voer het alsnog in! Bij het formulier kun je aanvinken 'geen vlinders gezien'. Deze informatie is ook heel belangrijk. En probeer het later nog een keertje.
• Je kunt zo vaak tellen als je wilt, maar begin wel steeds weer opnieuw, bij nul vlinders.

Meer informatie

• De Tuinvlindertelling wordt gehouden van 10 tot en met 12 juli 2026.
• Bekijk de tips voor een vlindervriendelijke tuin van De Vlinderstichting.

Tekst: Marjelle Molenaar, Amber van Amsterdam en Kars Veling, De Vlinderstichting
Beeld: Kars Veling