Nieuwe heggen voor botanische tuin dankzij ECCB'26

Van 6 tot 10 juli vond het 8e European Congress of Conservation Biology plaats in Leiden. Meer dan 850 natuurbeschermers uit de hele wereld kwamen naar lezingen luisteren, posters presenteren, meedoen met workshops en met elkaar discussiēren. Met inkomsten uit CO2-compensatie voor de gemaakte reizen gaat de Leidse Hortus heggen aanplanten.

ECCB’26 werd georganiseerd door de Europese tak van de Society for Conservation Biology (SCB) en Universiteit Leiden (FWN/CML) in samenwerking met de Leidse Hortus, Wageningen University & Research (WUR), NIOO-KNAW en het Leiden Biodiversity Network. Als rode draad door het congres liep de aansporing om natuurbeschermingsprojecten op te zetten vanuit een mix aan onderzoek uit zowel de natuurwetenschappen als sociale wetenschappen. Key-note speaker prof. dr. Berta Martin-Lopez gaf hier aansprekende voorbeelden van. 

Kantelend perspectief op relatie mens en natuur

Waar we in 1960 ‘natuur’ nog vooral als ongerepte wildernis zagen, veranderde dat perspectief in 1980 in ‘natuur ondanks ons’, in 2005 in ‘natuur voor ons’, in 2010 in ‘wij en natuur’ en in 2025 in ‘wij met natuur’. In het laatste geval wordt natuur niet langer als ‘service provider’ beschouwd maar als een partner, waar je een unieke relatie mee opbouwt. Heel verrassend is dat volgens onderzoek van Martin-Lopez en collega's in tuinen veel unieke relaties met natuur ontstaan. Mensen blijken wereldwijd heel gelukkig te worden van samen tuinieren.

Terugkomst heg in Leidse Hortus

Om meer van dit soort unieke relaties te laten groeien, gaat de Leidse Hortus met een donatie van ECCB’26 biodiverse heggen aanplanten. In de middeleeuwen stond Europa vol heggen. Ieder hof werd omringd door een eigen haag. Afgaand op het spreekwoord ‘ik ken hier heg noch steg’ werden hagen gebruikt als middel om de weg te vinden. Daarnaast hielden ze huisdieren en kinderen binnen, en ongenode gasten buiten. Inmiddels zijn de meeste heggen verdwenen. Doodzonde. Want ze bieden onderdak aan rovers van plaaginsecten – van broedvogels als heggenmus tot kleine zoogdieren als egel, in het Engels ‘hedgehog’ genoemd.  

Heggen houden water vast tijdens droogte en voorkomen erosie van de bodem. En je kunt er heerlijk uit de wind langs wandelen en fietsen. Een biodivers heggenlandschap geeft een streek een eigen identiteit en een gevoel van thuiskomen. Dankzij ECCB'26 keert de heg terug in de Leidse Hortus als extra ondersteuning van het beheer van de levende collectie, zonder gebruik van bestrijdingsmiddelen.

Meer informatie

• Kijk voor meer informatie over het project 'Hedges for Biodiversity' op de website van de Leidse Hortus.

Tekst: Barbara Gravendeel, Hortus botanicus Leiden
Beeld: Jan Meijvogel (leadfoto: Haagwinde (Convolvulus sepium) in Leidse Hortus botanicus); Rogier van Vugt; Emma Knapper