Natuurlijke vijand van suzuki-fruitvlieg aangetroffen in voedselbos

De suzuki-fruitvlieg uit Azië is inmiddels een bekende verschijning in Nederland. Anders dan veel andere fruitvliegen legt deze soort haar eitjes niet in beschadigd of rottend fruit, maar juist in rijpende vruchten. Hierdoor kunnen deze fruitvliegen schade veroorzaken aan zacht fruit, onder andere kersen, aardbeien, frambozen, bramen en blauwe bessen. Voor fruittelers vormt de exoot daarom al jaren een uitdaging.

Niet alleen de conventionele fruitteelt heeft met de suzuki-fruitvlieg te maken. Bij natuurlijke vormen van landbouw zoals voedselbossen en andere agroforestry-systemen zijn veel waardplanten aanwezig waarop de fruitvlieg zich kan ontwikkelen. Tegelijkertijd is er daar weinig verstoring en wordt er geen gebruikgemaakt van bestrijdingsmiddelen, waardoor er een grote diversiteit aan insecten kans kan krijgen zich te vestigen, waaronder natuurlijke vijanden.

Biodiversiteit in een jong voedselbos

Studenten van het lectoraat Innovatieve Biomonitoring van HAS green academy monitoren jaarlijks de biodiversiteit in voedselbos Den Food Bosch in Sint-Michielsgestel. In samenwerking met Naturalis worden zogeheten eDNA-analyses uitgevoerd. Dat is een gevoelige techniek die minieme DNA-sporen bekijkt. Uit de analyse blijkt dat een natuurlijke vijand van de suzuki-fruitvlieg aanwezig is in het voedselbos. Het is de eerste waarneming van die soort – een parasitaire wesp – in Brabant. 

Het voedselbos was op het moment van de vondst zeven jaar oud. Hoewel het bos nog relatief jong is, ontwikkelt zich er al een gevarieerde vegetatie met bomen, struiken en kruidlagen die voedsel en schuilplaatsen bieden aan tal van insecten.

Natuurlijke vijand uit Japan

Leptopilina japonica is een parasitaire sluipwesp van 1,5 millimeter groot die haar eitjes legt in larven van de suzuki-fruitvlieg, ín een rijpe vrucht. De wespenlarven eten de fruitvlieglarven op en voorkomen zo verspreiding en schade. De sluipwesp en de suzuki-fruitvlieg komen oorspronkelijk uit dezelfde regio in Oost-Azië.

Onderzoekers van Wageningen University & Research onderzoeken de sluipwesp al langer en denken dat de fruitvlieg en de sluipwesp zich samen vanuit Azië verspreiden. Ze verwachten dat de komst van de sluipwesp geen problemen oplevert, omdat het in andere landen ook goed gaat. Ze zien het als een positieve ontwikkeling. Waar de suzuki-fruitvlieg zich jarenlang kon uitbreiden zonder veel gespecialiseerde natuurlijke tegenstanders, lijkt die situatie langzaam te veranderen.

Voorzichtig optimisme

Vervolgonderzoek moet uitwijzen hoe algemeen Leptopilina japonica inmiddels voorkomt en welke invloed de soort daadwerkelijk heeft op populaties van de suzuki-fruitvlieg. Toch laat deze vondst zien dat natuurlijke landbouwsystemen zoals voedselbossen een rol kunnen spelen bij het zorgen voor een natuurlijker evenwicht tussen plaagsoorten en hun natuurlijke vijanden.

Meer informatie

• Lectoraat Innovatieve Biomonitoring van HAS green academy.
• eDentity-programma van Naturalis: een nationale eDNA-infrastructuur. 
• Nieuwe Aziatische sluipwesp vestigt zich in Nederland.
• Voedselbos Den Food Bosch.

Tekst: Marente Lokin, HAS green academy; Margje Voeten, HAS green academy & Naturalis Biodiversity Center
Beeld: Herman Helsen, Wageningen University & Research (leadfoto: Leptopilina japonica); HAS green academy; Martijn Aalbrecht