Natuurjournaal 24 augustus 2026

De grote waternavel is helaas geen onbekende meer in onze wateren. Het is een invasieve exoot. Van nature komt de plant voor in Noord-Amerika, het werd naar Nederland gehaald als vijverplant. Eind vorige eeuw werd het voor het eerst in onze natuur waargenomen en intussen is het een plaag in vele wateren. Watergangen groeien snel vol, waardoor de doorstroming vermindert en flora en fauna in het water verstikt raken. De soort mag niet meer in Nederland worden verkocht. De bestrijding is moeilijk: weghalen is bijna onmogelijk, want het minste stukje dat blijft zitten vormt nieuwe planten. Er zijn pogingen om, door het inzetten van de onderwatersnuitkever, de plant in te dammen. Er is trouwens ook gewone waternavel, een inheemse plant. Die heeft smallere bladeren en groeit vooral langs de waterkant, terwijl grote waternavel grotere bladeren heeft en dikke matten in het water vormt. Als je grote waternavel denkt tegen te komen, neem dan contact op met het waterschap.

Branden zijn een soort schimmels, paddenstoelen dus. Wellicht is maïsbrand wel bekend, maar er zijn nog andere ‘branden’. In dit geval de hanenpootbrand, die op de grassoort hanenpoot groeit. Deze gal is in het begin helder groen en wordt bij rijping bruin. Daarna springt de gal open en komt er een massa olijfgroene tot zwarte sporen uit. Het is een als zeldzaam bekend staande soort uit de familie van de brandzwammen, maar of het echt zo zeldzaam is? Misschien zien we het meestal over het hoofd. Als je aan de wandel bent, let dan eens goed op de randen van akkers, vaak bijvoorbeeld die van maïs, maar ook elders. Als er veel hanenpoot groeit, vind je er wellicht ook hanenpootbrand.

Tekst en beeld: Mike Hirschler, IVN Deventer