Motmuggen lead

Motmuggen steeds beter in beeld

EIS Kenniscentrum Insecten
4-OKT-2026 - Motmuggen zijn kleine mugjes met harige vleugeltjes die zijwaarts uitsteken. Tot voor kort was er nog maar weinig bekend over de soorten in Nederland. Tot Weia Reinboud geïntrigeerd raakte door deze minibeestjes. Inmiddels heeft ze zich verdiept in de Nederlandse soorten. Ze heeft een veldgids samengesteld waarmee geïnteresseerden zelf motmuggen kunnen determineren.

Volwassen motmuggen zijn klein, met vleugels die maximaal een halve centimeter lang zijn. Ze zitten vaak stil, of ze lopen typisch schokkerig over bladeren en maken korte, snelle vluchten. De larven leven in allerlei vochtig substraat, bijvoorbeeld in modderige oevers, maar ook in rottend hout, vochtige boomholtes of mest. Van veel soorten is nog onbekend waar de larven leven.

WC-motmug

De WC-motmug is onze grootste en meest bekende vertegenwoordiger van de motmuggen. Deze soort komt in grote delen van de wereld voor en is pas in 2009 voor het eerst in Nederland aangetroffen. Je kunt de WC-motmug herkennen aan de opvallende witte stippen aan de vleugelrand, aan het uiteinde van de lengteaders.

De WC-motmug heeft zich de afgelopen jaren sterk uitgebreid. De lichte vlekjes aan de vleugelrand zijn kenmerkend

Onderzoek in Nederland

Veldgids Motmuggen

In Nederland hebben de motmuggen in het verleden weinig aandacht gekregen. In de afgelopen jaren heeft Weia Reinboud de collecties van Naturalis Biodiversity Center en het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel bestudeerd en duizenden foto’s op Waarneming.nl gevalideerd. Ze kan nu 54 soorten van (goede) foto’s herkennen. Haar kennis heeft ze samengevat in de digitale Veldgids motmuggen. De gids kun je gratis downloaden (pdf: 54 MB).

Zelf motmuggen bestuderen

Je komt motmuggen niet zomaar tegen. Je moet goed rondkijken langs de waterkant, op bomen in de buurt van sloten en bij gebouwen. Daar komen ze af op ons voedselrijke afvalwater. De mugjes lopen soms over bladeren. Om te weten met welke soort je te maken hebt, zul je goede foto’s moeten maken, waarbij vooral de aders en tekening op de vleugels goed te zien zijn. Voor sommige groepen zijn aanvullende kenmerken nodig, zoals de vorm van de top van de antennen bij het genus Psychoda. De camera van veel mobiele telefoons is daarvoor meestal niet goed genoeg. Gebruik bij voorkeur een camera met macrolens. Door de foto’s op Waarneming.nl te plaatsen kun je hulp krijgen bij de determinatie. Je kunt natuurlijk ook zelf gaan puzzelen met de Veldgids Motmuggen!

Motmuggen vind je meestal op vochtige plaatsen. Langs deze vijver in Utrecht zijn zeven soorten gevonden

Tekst: EIS Kenniscentrum Insecten
Beeld: Weia Reinboud

  

  

Laatste berichten

Zie ook