Ecologisch slootbeheer, hoe doe je dat in aanwezigheid van invasieve rivierkreeften?

Sloten zijn van grote waarde voor veel planten en dieren. De overgang van nat naar droog biedt leefruimte voor moerasplanten, waarin insecten voedsel en schuilgelegenheid vinden. In het water zelf vinden vissen, libellen en amfibieën een thuis.

Deze maand verscheen de nieuwe editie van het Living Planet Report Nederland. Hierin staat onze zoetwaternatuur centraal. Het rapport laat zien dat eerder ingezet herstel onder druk staat. Dat komt onder andere door klimaatverandering en een slechte waterkwaliteit. Maar ook de opmars van soorten die hier niet thuishoren, zoals Amerikaanse rivierkreeften, hebben grote invloed. Hoge dichtheden van deze alleseters leiden tot het afkalven van de oever, door het graven van holen en het verdwijnen van de watervegetatie, met troebel water van een slechte kwaliteit tot gevolg. Vooral in het veenweidegebied van West-Nederland is dit inmiddels een groot probleem.

Om het de exotische rivierkreeften wat moeilijker te maken en bij te dragen aan het ecologisch functioneren van de sloot, kunnen we:

• De sloot inrichten met flauwe, natuurvriendelijke oevers. Hierin lijken riverkreeften minder goed holen in te kunnen graven. Bovendien is er zo meer ruimte voor natuurlijke vijanden, zoals reigers, roofvissen en otter.
• Lokaal de groei van overhangende bomen stimuleren. Overhangende takken zorgen voor extra broedgelegenheid voor onder andere de fuut, een belangrijke predator op rivierkreeft in het broedseizoen.
• Bij de uitvoering van het slootbeheer meer watervegetatie (meer dan 20 procent) sparen, zodat niet alle na de schoning resterende waterplanten worden opgegeten door de rivierkreeften.

Wie slootbeheer gefaseerd en met het oog op biodiversiteit uitvoert, kan al veel biodiversiteitswinst boeken. Meer daarover lees je in de handzame Veldgids Ecologisch slootbeheer.

Meer informatie

• Benieuwd naar de gids? Download de Veldgids Ecologisch slootbeheer (pdf: 15,2 MB).
• Een papieren versie kan voor 9,95 euro besteld worden via de RAVON-webshop.
• De veldgids is mede mogelijk gemaakt door provincie Noord-Holland, waterschap Amstel, Gooi en Vecht, hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, het hoogheemraadschap van Rijnland en BoerenNatuur Rijn, Vecht en Venen.

Tekst: Edwin Dijkhuis, FLORON; Jelger Herder, RAVON; Bram Koese, EIS Kenniscentrum Insecten
Beeld: Jelger Herder (leadfoto: Polder Berkenwoude); RAVON; Bram Koese